زبان EN AR
+
اندازه قلم
-
رنگ
دانشگاه علوم پزشکی همدان
زبان EN

عنوان طرح: بررسی غلظت فلزات سنگین درآب آشامیدنی  شهرهای استان همدان و ارزیابی ریسک سرطانزایی و غیر سرطانزایی آن ها

عنوان پیام پژوهشی:

کیفیت آب استان همدان مستلزم ارتقاء سیستم تصفیه است.

مجری(ان): سارا نوعی

همکار(ان): حسین جعفری منصوریان

تاریخ انتشار: مرداد 1405

نوع طرح: کاربردی

پیام کلیدی:

ضرورت ارتقای فناوری‌های تصفیه و پایش دقیق منابع آب در استان همدان، به‌ویژه برای مدیریت غلظت آرسنیک، جهت تضمین سلامت عمومی و دستیابی به استانداردهای ایده‌آل سازمان جهانی بهداشت

متن پیام پژوهشی:  

تأمین آب سالم، زیربنای سلامت عمومی و توسعه پایدار است. با توجه به حساسیت فلزات سنگین، به‌ویژه آرسنیک، بر پایش دقیق و ارتقای فناوری‌های تصفیه تأکید می‌شود. مدیریت هوشمندانه این منابع نه تنها از بروز ریسک‌های سلامت در گروه‌های آسیب‌پذیر جلوگیری می‌کند، بلکه امنیت زیستی و پایداری زیرساخت‌های بهداشت محیط را تضمین می‌نماید. بررسی کیفیت آب در استان همدان نشان داد که اکثر فلزات موجود در آب، مانند سرب و جیوه، در محدوده کاملاً ایمن هستند. با این حال، میزان آرسنیک در برخی مناطق، به‌ویژه در شهرستان‌های کبودرآهنگ و ملایر، کمی بالاتر از استاندارد جهانی است. این موضوع نشان می‌دهد که برای حفظ سلامت جامعه، به‌خصوص کودکان، نیاز است تا سیستم‌های تصفیه آب ارتقا یافته و نظارت بر کیفیت منابع آب با دقت بیشتری انجام شود. نتایج این پژوهش ابزاری علمی برای تصمیم‌گیری‌های دقیق است؛ شرکت‌های آب و فاضلاب می‌توانند با شناسایی مناطق پرخطر، بودجه‌های عمرانی را صرف ارتقای تصفیه‌خانه‌ها و نصب سیستم‌های حذف آرسنیک کنند. همچنین، معاونت‌های بهداشتی و محیط‌زیست می‌توانند برنامه‌های پایش دقیق‌تر و هشدارهای هدفمند را تدوین کنند. در نهایت، این یافته‌ها به استانداری و سازمان مدیریت برنامه‌ریزی کمک می‌کند تا با نگاهی علمی، زیرساخت‌های تأمین آب سالم را در سطح استان تقویت کرده و امنیت سلامت جامعه را تضمین نمایند.

تاثیرات و کاربردهای پژوهش:

از منظر سلامت عمومی (تأثیرات)

  • پیشگیری از بیماری‌های مزمن: با مدیریت غلظت آرسنیک، از بروز خطرات بلندمدت مانند سرطان‌های مرتبط با مصرف آب آلوده و آسیب‌های غیرسرطان‌زا (مانند مشکلات پوستی و عصبی) جلوگیری می‌شود.
  • حفاظت از گروه‌های آسیب‌پذیر: کاهش ریسک‌های سلامت به‌ویژه برای کودکان که نسبت به فلزات سنگین حساسیت بیشتری دارند، از طریق مداخلات هدفمند.
  • ارتقای امنیت زیستی: تضمین سلامت جامعه به عنوان زیربنای توسعه پایدار استان.

۲. از منظر مدیریت و سیاست‌گذاری (کاربردها)

  • اولویت‌بندی بودجه و منابع: راهنمایی استانداری و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی برای تخصیص هوشمندانه منابع مالی جهت ارتقای زیرساخت‌های آب در مناطق پرخطر (مانند کبودرآهنگ و ملایر).
  • تدوین پروتکل‌های بهداشتی: کمک به معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی برای ایجاد سیستم‌های پایش مستمر و اطلاع‌رسانی دقیق به جای ایجاد هراس عمومی.
  • کنترل کانون‌های آلودگی: کمک به اداره کل حفاظت محیط زیست برای شناسایی و نظارت بر فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی که منجر به نفوذ آرسنیک به آب‌های زیرزمینی شده‌اند.

۳. از منظر فنی و اجرایی (کاربردها)

  • ارتقای تکنولوژی تصفیه: راهنمایی شرکت‌های آب و فاضلاب برای گذار از روش‌های سنتی به فناوری‌های پیشرفته مانند «جذب پیشرفته»، «تبادل یونی» یا «انعقاد-فیلتراسیون».
  • مدیریت هوشمند منابع: استفاده از نتایج برای تصمیم‌گیری در مورد اختلاط منابع آب (ترکیب آب آلوده با آب سالم برای کاهش غلظت) و مدیریت برداشت از چاه‌های آسیب‌دیده.
  • ایجاد زیرساخت داده‌محور: پایه و اساس ایجاد داشبوردهای مشترک بین سازمان‌های اجرایی و دانشگاهی برای پایش آنلاین و لحظه‌ای کیفیت آب.

 

محدودیت­های شواهد چه بودند؟

  • تعداد نمونه‌ها محدود بود و تنها ۵۰ نمونه از ۱۰ شهرستان بررسی شد؛ بنابراین ممکن است همه منابع و مناطق استان را به‌طور کامل نمایندگی نکند.
  • نمونه‌برداری در یک دوره زمانی انجام شده و تغییرات فصلی، خشکسالی یا نوسانات سالانه کیفیت آب ارزیابی نشده است.
  • نتایج غلظت میانگین را نشان می‌دهد و ممکن است تفاوت‌های نقطه‌ای و وجود کانون‌های پرخطر را پنهان کند.
  • گونه‌های شیمیایی آرسنیک و میزان جذب واقعی آن از طریق آب و غذا بررسی نشده بود.
  • شاخص‌های خطر بر اساس مدل‌ها و فرضیات استاندارد درباره میزان مصرف آب، وزن بدن و مدت تماس محاسبه شدند؛ بنابراین عدم‌قطعیت دارند.
  • پیامدهای واقعی سلامت، مانند بیماری‌های مرتبط با آرسنیک، در جمعیت مطالعه بررسی نشده و نمی‌توان رابطه مستقیم علت و معلولی میان کیفیت آب و بیماری‌ها تعیین کرد.
  • برای تأیید روندها، نمونه‌برداری گسترده‌تر، فصلی و پایش مستمر منابع آب ضروری است.

 

آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟

آگاهی عمومی و تغییر رفتار: انتشار این خبر می‌تواند سطح آگاهی مردم را درباره کیفیت آب آشامیدنی افزایش دهد. این امر ممکن است منجر به تغییراتی در رفتار مصرف‌کنندگان، مانند استفاده بیشتر از آب‌های بسته‌بندی شده، تصفیه‌کننده‌های خانگی، یا حتی جوشاندن آب (اگرچه این روش آرسنیک را حذف نمی‌کند) شود.

نگرانی های سلامتی: با وجود تأکید بر مجاز بودن اکثر عناصر، تمرکز بر آرسنیک می‌تواند باعث نگرانی عمومی، به‌ویژه در مورد اثرات بلندمدت آن بر سلامت (مانند سرطان)، شود. این نگرانی‌ها ممکن است در افراد حساس یا کسانی که در مناطق پرخطر زندگی می‌کنند، تشدید شود.

تأثیر بر گروه‌های آسیب‌پذیر: کودکان و زنان باردار به دلیل حساسیت بیشتر، ممکن است نگرانی بیشتری داشته باشند و این خبر می‌تواند بر سلامت روان و تصمیم‌گیری‌های بهداشتی آن‌ها تأثیر بگذارد.

در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:

https://doi.org/10.1007/s13201-026-02938-3

ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:

Noeisara311@gmail.com

منابع و مراجع:

1.         Agbasi, J.C. and J.C. Egbueri, Assessment of PTEs in water resources by integrating HHRISK code, water quality indices, multivariate statistics, and ANNs. Geocarto international,2022. 37(25): p. 10407-10433

2.         Niknejad, H., et al., Health risk assessment of heavy metals in drinking water: a case study in western cities of Mazandaran province, Iran. International Journal of Environmental Analytical Chemistry, 2023: p. 1-16.

3.         Saleh, H.N., et al., Carcinogenic and non-carcinogenic risk assessment of heavy metals in groundwater wells in Neyshabur Plain, Iran. Biological trace element research, 2019. 190:p. 251-261.

4.         Rahmani, A., et al., Arsenic level in drinking water, its correlation with water quality parameters, and associated health risks. Environmental Monitoring Assessment,2023. 195(7): p. 899.

گروه مخاطب

پیام پژوهش

مدیران اجرایی (آب و فاضلاب، بهداشت)

وضعیت هشدار در خصوص آرسنیک

غلظت آرسنیک در آب آشامیدنی استان (۱۴.۶ میکروگرم در لیتر) از استاندارد جهانی (۱۰ میکروگرم) فراتر رفته است.

عموم مردم

ضرورت توجه به کیفیت آب و حمایت از اصلاحات زیرساختی

اگرچه برخی فلزات در محدوده مجاز هستند، اما وجود آرسنیک بیش از حد مجاز در آب آشامیدنی، سلامت عمومی (به‌ویژه کودکان) را تهدید می‌کند.

محل بکارگیری نتایج تحقیق

( صنعت، جامعه)

پیشنهاد نحوه کاربست

شرکت آب و فاضلاب استان همدان

اقدام فوری در مناطق بحرانی (Short-term)- شامل نصب سیستم‌های پیش‌تصفیه نقطه‌ای

اصلاحات فنی و مهندسی  (Mid-term)

جایگزینی یا مکمل‌سازی سیستم‌های فعلی با فرایندهای «انعقاد-فیلتراسیون» یا «تبادل یونی» اختصاص

دانشگاه علوم پزشکی همدان (معاونت بهداشتی)

جهت پایش مستمر کیفیت آب

استانداری و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی

برای تخصیص بودجه‌های اضطراری جهت ارتقای تصفیه‌خانه‌ها و زیرساخت‌های تأمین آب.

     

 

نشانی: 

نظرسنجی
آمار بازدید
تعداد بازدیدکنندگان امروز 1626
تعداد کل بازدیدکنندگان تا امروز 1164723
تعداد کاربران بر خط 3