معاونت تحقیقات و فنآوری

عنوان طرح: بررسی مقایسه تأثیر آموزش مبتنی بر سناریو و یادگیری مبتنی بر مسئله بر حساسیت اخلاقی دانشجویان علوم پزشکی
عنوان پیام پژوهشی: انتخاب روش آموزش اخلاق حرفه‌ای به دانشجویان پرستاری، باید بر پایه شواهد علمی و متناسب با اهداف آموزشی انجام شود.
مجری(ان): محمد ترابی		همکار(ان): سروه محمدی، دانیال مرادی، سلمان خزایی
تاریخ انتشار: مرداد 1405		نوع طرح: کاربردی
پیام کلیدی: انتخاب روش آموزش اخلاق حرفه‌ای باید مبتنی بر شواهد علمی باشد. ارزیابی مستمر اثربخشی روش‌های آموزشی برای ارتقای حساسیت اخلاقی دانشجویان ضروری است.
متن پیام پژوهشی: حساسیت اخلاقی یکی از مؤلفه‌های اساسی شایستگی حرفه‌ای پرستاران است و نقش مهمی در شناسایی مسائل اخلاقی، تصمیم‌گیری صحیح و ارائه مراقبت ایمن و باکیفیت دارد. انتخاب روش‌های آموزشی مؤثر برای ارتقای این توانایی، از اولویت‌های آموزش پرستاری محسوب می‌شود. در این پژوهش دو روش آموزش اخلاق حرفه‌ای با یکدیگر مقایسه شدند. نتایج نشان داد که آموزش مبتنی بر سناریو نسبت به آموزش معمول تفاوت آماری معناداری ایجاد نکرد، در حالی که دانشجویان گروه یادگیری مبتنی بر حل مسئله نمرات پایین‌تری در حساسیت اخلاقی نسبت به گروه کنترل داشتند. این نتایج نشان می‌دهد که انتخاب شیوه آموزش اخلاق باید با دقت و بر اساس شواهد علمی انجام شود. یافته‌های این پژوهش می‌تواند در بازنگری برنامه درسی اخلاق حرفه‌ای، طراحی کارگاه‌های آموزشی، تدوین راهنماهای آموزشی برای اعضای هیئت علمی و توسعه روش‌های نوین آموزش اخلاق در دانشکده‌های پرستاری مورد استفاده قرار گیرد. همچنین نتایج مطالعه می‌تواند مبنایی برای انجام پژوهش‌های گسترده‌تر با حجم نمونه بیشتر و بررسی پیامدهای بلندمدت مداخلات آموزشی باشد.
تاثیرات و کاربردهای پژوهش: کمک به تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد در طراحی برنامه‌های آموزش اخلاق حرفه‌ای. ارتقای کیفیت برنامه‌های آموزشی دانشکده‌های پرستاری. فراهم کردن شواهد برای سیاست‌گذاران حوزه آموزش علوم پزشکی. ایجاد زمینه برای انجام مطالعات چندمرکزی و طولی در حوزه آموزش اخلاق.
محدودیتهای شواهد چه بودند؟ مطالعه حاضر در یک دانشکده پرستاری انجام شد و حجم نمونه نسبتاً محدود بود؛ بنابراین، تعمیم نتایج به سایر دانشگاه‌ها باید با احتیاط صورت گیرد. همچنین، به دلیل ماهیت مداخله آموزشی، کورسازی کامل شرکت‌کنندگان امکان‌پذیر نبود.
آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟ خیر. یافته‌های پژوهش صرفاً در حوزه بهبود کیفیت آموزش پرستاری و ارتقای برنامه‌های آموزش اخلاق حرفه‌ای کاربرد دارد و تبعات منفی اجتماعی، فرهنگی یا قانونی برای جامعه ایجاد نمی‌کند.
در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:
ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:		09183160499
منابع و مراجع: 1. Shi X, Wang R, Li Y, Zeng L. A systematic review of educational interventions to enhance ethical sensitivity in nursing students in Asia and the Middle East. BMC Medical Ethics. 2025 2. Meng J, Xu Y. Effective intervention measures to improve the ethical sensitivity of nurses and nursing students. Nurse Education in Practice. 2025. 3. Zia T, Sabeghi H, Mahmoudirad G. Problem-based learning versus reflective practice on nursing students' moral sensitivity. BMC Nursing. 2023. 4. Kurt E, Özsaban A. Effectiveness of active learning methods in nursing ethics education. Nursing Ethics 2026.
گروه مخاطب	پیام پژوهش
مدیران دانشکده‌های پرستاری	نتایج پژوهش نشان داد که انتخاب روش آموزش اخلاق حرفه‌ای می‌تواند بر سطح حساسیت اخلاقی دانشجویان تأثیرگذار باشد؛ بنابراین، طراحی و بازنگری برنامه‌های آموزش اخلاق باید بر پایه شواهد علمی و ارزیابی مستمر اثربخشی روش‌های آموزشی انجام شود.
سیاست گذاران آموزش علوم پزشکی	برنامه‌های آموزش اخلاق حرفه‌ای نیازمند استفاده از روش‌های تدریس مبتنی بر شواهد و ارزیابی منظم پیامدهای آموزشی هستند تا از اثربخشی آن‌ها در ارتقای شایستگی‌های اخلاقی دانشجویان اطمینان حاصل شود.
اعضای هیئت علمی و مدرسان پرستاری	استفاده از روش‌های آموزشی فعال مانند یادگیری مبتنی بر سناریو و یادگیری مبتنی بر حل مسئله باید متناسب با اهداف آموزشی، ویژگی‌های فراگیران و شرایط آموزشی طراحی و اجرا شود و اثربخشی آن‌ها به‌صورت مستمر مورد پایش قرار گیرد.
دانشجویان پرستاری	توسعه حساسیت اخلاقی تنها از طریق آموزش نظری حاصل نمی‌شود و نیازمند مشارکت فعال در تحلیل موقعیت‌های اخلاقی، بحث گروهی، تمرین مستمر و بازاندیشی در تصمیمات حرفه‌ای است.
محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)	پیشنهاد نحوه کاربست
دانشکده‌های پرستاری	بازنگری در محتوای دروس اخلاق حرفه‌ای و استفاده از روش‌های آموزش فعال همراه با ارزیابی مستمر اثربخشی آن‌ها
مراکز مهارت‌های بالینی	طراحی سناریوهای اخلاقی استاندارد و برگزاری کارگاه‌های آموزشی مبتنی بر موقعیت‌های واقعی بالینی.
کمیته‌های اخلاق پزشکی	استفاده از یافته‌های پژوهش برای طراحی برنامه‌های توانمندسازی دانشجویان و اعضای هیئت علمی در حوزه تصمیم‌گیری اخلاقی.