معاونت تحقیقات و فنآوری

عنوان طرح: تأثیر آموزش هیبریدی مبتنی بر تیم و شبیه‌سازی بر مهارت‌های غیرفنی دانشجویان اتاق عمل: یک مطالعه نیمه‌تجربی
عنوان پیام پژوهشی: آموزش ترکیبی مبتنی بر تیم و شبیه‌سازی؛ رویکردی نوین برای تقویت مهارت‌های غیرفنی دانشجویان اتاق عمل
مجری(ان): بهزاد ایمنی، فاطمه داودآبادی		همکار(ان): رویا نجفی وثوق، سینا قاسمی
تاریخ انتشار: شهریور 1405		نوع طرح: کاربردی
پیام کلیدی: ترکیب یادگیری مبتنی بر تیم با شبیه‌سازی، تأثیر بیشتری بر مهارت‌های ارتباطی و کار تیمی دانشجویان اتاق عمل دارد و می‌تواند بهعنوان یک الگوی مؤثر در نظام آموزشی علوم پزشکی برای ارتقای ایمنی بیمار به‌کار رود.
متن پیام پژوهشی: مهارت‌های غیرفنی مانند ارتباطات، کار تیمی و آگاهی موقعیتی، نقش کلیدی در کاهش خطاهای پزشکی و افزایش ایمنی بیمار در اتاق عمل دارند، اما آموزش ساختارمند آن‌ها در برنامه‌های آموزشی دانشجویان اتاق عمل همچنان محدود است. این مطالعه نشان داد که دانشجویانی که آموزش ترکیبی (یادگیری مبتنی بر تیم + شبیه‌سازی) را دریافت کردند، در مقایسه با گروهی که تنها شبیه‌سازی دیدند، مهارت‌های ارتباطی و کار تیمی بهتری از خود نشان دادند. این تفاوت حتی سه ماه پس‌از پایان آموزش نیز پایدار بود، که نشان‌دهنده اثربخشی بیشتر این رویکرد ترکیبی است. نتایج این پژوهش می‌تواند در برنامه‌ریزی درسی دانشجویان اتاق عمل، طراحی کارگاه‌های آموزشی در مراکز مهارت‌های بالینی، برنامه‌های آموزش مداوم (CME) کادر درمان، و حتی نظام‌های اعتباربخشی بیمارستانی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین چک‌لیست SPLINTS می‌تواند بهعنوان ابزاری استاندارد برای ارزیابی مهارت‌های غیرفنی در مراکز آموزشی و درمانی ترویج داده شود.
تاثیرات و کاربردهای پژوهش: تأثیر بر جامعه: افزایش ایمنی بیمار، کاهش خطاهای پزشکی، بهبود کیفیت مراقبت‌های جراحی تأثیر بر نظام سلامت: ارتقای کیفیت آموزش نیروی انسانی، استانداردسازی آموزش مهارت‌های غیرفنی تأثیر بر آموزش: ارائه یک الگوی آموزشی نوین و اثربخش برای دانشجویان علوم پزشکی
محدودیتهای شواهد چه بودند؟ 1- حجم نمونه نسبتاً کوچک به دلیل سرشماری بودن مطالعه و محدود بودن جامعه هدف (دانشجویان ترم شش اتاق عمل) 2- ذهنی‌بودن ارزیابی مهارت‌های غیرفنی علی‌رغم استفاده از چک‌لیست استاندارد و ارزیابان آموزش‌دیده 3- احتمال انتقال اطلاعات بین دو گروه مداخله (اثر یادگیری متقابل) که با جداسازی گروه‌ها تا حد امکان کنترل شد. 4- اجرای سناریوها در محیط واقعی اتاق عمل با چالش‌هایی نظیر تداخل زمانی با برنامه بالینی دانشجویان مواجه بود.
آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟ مدیران آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی سیاست‌گذاران نظام سلامت و معاونت‌های آموزشی وزارت بهداشت اساتید و مربیان گروه‌های آموزشی اتاق عمل و پیراپزشکی دانشجویان تکنولوژی اتاق عمل پرسنل بالینی و تیم‌های جراحی (جراحان، پرستاران، هوشبران)
در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:
ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:		behzadiman@yahoo.com
منابع و مراجع: 1. Moll-Khosrawi P, Zöllner C, Cencin N, Schulte-Uentrop L. Flipped learning enhances non-technical skill performance in simulation-based education: a randomised controlled trial. BMC Medical Education. 2021;21(1):353. 2. Fletcher G, Flin R, McGeorge P, Glavin R, Maran N, Patey R. Anaesthetists' Non-Technical Skills (ANTS): evaluation of a behavioural marker system. Br J Anaesth. 2003;90(5):580–8. 3. Mathis MR, Janda AM, Yule SJ, Dias RD, Likosky DS, Pagani FD, et al. Nontechnical Skills for Intraoperative Team Members. Anesthesiol Clin. 2023;41(4):803–18. 4. Lee H, Woodward-Kron R, Merry A, Weller J. Emotions and team communication in the operating room: a scoping review. Med Educ Online. 2023;28(1):2194508.
گروه مخاطب	پیام پژوهش
مدیران آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی	آموزش ترکیبی TBL+شبیه‌سازی نسبت به شبیه‌سازی منفرد، تأثیر بیشتری بر مهارت‌های غیرفنی (به‌ویژه ارتباط و کار تیمی) دانشجویان اتاق عمل دارد. این روش می‌تواند به عنوان یک الگوی مؤثر در بازنگری برنامه‌های درسی دانشجویان پیراپزشکی مدنظر قرار گیرد.
سیاست‌گذاران نظام سلامت و معاونت‌های آموزشی وزارت بهداشت	با توجه به اینکه بیش از ۷۰٪ خطاهای پزشکی قابل پیشگیری هستند و ریشه در ضعف مهارت‌های غیرفنی دارند، ادغام آموزش ترکیبی TBL+شبیه‌سازی در برنامه‌های درسی رشته‌های بالینی می‌تواند گامی مؤثر در جهت ارتقای ایمنی بیمار و کاهش خطاهای پزشکی باشد.
اساتید و مربیان گروه‌های آموزشی اتاق عمل و پیراپزشکی	استفاده از رویکرد ترکیبی+ TBL قبل از شبیه‌سازی به دانشجویان کمک می‌کند تا با آمادگی شناختی بالاتر وارد سناریوهای شبیه‌سازی شوند و مهارت‌های ارتباطی و کار تیمی خود را به شکل مؤثرتری تقویت نمایند. پیشنهاد می‌شود این روش در تدریس دروس عملی و کارآموزی‌های بالینی به‌کار گرفته شود.
دانشجویان تکنولوژی اتاق عمل	شرکت در برنامه‌های آموزشی ترکیبی TBL+شبیه‌سازی می‌تواند باعث افزایش معنادار مهارت‌های غیرفنی شما شده و شما را برای مواجهه با موقعیت‌های پیچیده و پرتنش اتاق عمل آماده‌تر سازد. این مهارت‌ها علاوه بر افزایش ایمنی بیمار، به رشد حرفه‌ای شما نیز کمک می‌کنند.
پرسنل بالینی و تیم‌های جراحی (جراحان، پرستاران، هوشبران)	تقویت مهارت‌های غیرفنی از طریق آموزش‌های هدفمند، به هماهنگی بهتر تیم جراحی، کاهش خطاهای ارتباطی و در نهایت افزایش ایمنی و کیفیت مراقبت از بیمار منجر می‌شود. این رویکرد می‌تواند در برنامه‌های آموزش مداوم (CME) کادر درمان نیز گنجانده شود.
بیماران و عموم مردم	آموزش مهارت‌های غیرفنی به دانشجویان و کادر درمان، به معنای کاهش خطاهای پزشکی، افزایش ایمنی جراحی و بهبود کیفیت مراقبت‌های درمانی است. بیمارانی که در مراکز آموزشی با این رویکرد درمان می‌شوند، از ایمنی و کیفیت بالاتری برخوردار خواهند بود.
محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)	پیشنهاد نحوه کاربست
برنامه‌های درسی دانشگاه‌های علوم پزشکی	ادغام رویکرد ترکیبی TBL+شبیه‌سازی به عنوان یک واحد آموزشی الزامی یا اختیاری در برنامه درسی دانشجویان اتاق عمل (به‌ویژه در ترم‌های بالینی) به منظور تقویت مهارت‌های غیرفنی پیش از ورود به محیط واقعی بالین.
مراکز مهارت‌های بالینی (Clinical Skills Centers)	طراحی و اجرای کارگاه‌های آموزشی ترکیبی TBL+شبیه‌سازی برای دانشجویان و حتی پرسنل شاغل در مراکز مهارت‌های بالینی دانشگاه‌ها و بیمارستان‌های آموزشی. این کارگاه‌ها می‌توانند به عنوان بخشی از برنامه‌های آموزش مداوم (CME) ارائه شوند.
برنامه‌های آموزش مداوم (CME) کادر درمان	برگزاری دوره‌های بازآموزی مهارت‌های غیرفنی برای پرسنل شاغل در اتاق عمل (پرستاران، تکنولوژیست‌ها، هوشبران و حتی جراحان) با استفاده از رویکرد ترکیبی TBL+شبیه‌سازی به منظور ارتقای هماهنگی تیمی و کاهش خطاهای بالینی.
بیمارستان‌های آموزشی و درمانی	استفاده از سناریوهای شبیه‌سازی مبتنی بر نیازهای واقعی اتاق عمل در برنامه‌های آموزشی ضمن‌خدمت کادر درمان و برگزاری جلسات دبریفینگ ساختاریافته پس از هر جلسه شبیه‌سازی برای تحلیل عملکرد تیمی و شناسایی نقاط قابل بهبود.
نظام ارزیابی و اعتباربخشی بیمارستانی	پیشنهاد می‌شود شاخص‌های مهارت‌های غیرفنی به عنوان بخشی از معیارهای اعتباربخشی مراکز آموزشی-درمانی مدنظر قرار گیرند تا دانشگاه‌ها و بیمارستان‌ها به سمت اجرای برنامه‌های منظم آموزش این مهارت‌ها تشویق شوند.
توسعه ابزارهای ارزیابی استاندارد	چک‌لیست SPLINTS که در این مطالعه مورد استفاده قرار گرفت، می‌تواند به عنوان یک ابزار استاندارد برای ارزیابی مهارت‌های غیرفنی دانشجویان و پرسنل اتاق عمل در مراکز آموزشی و درمانی مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می‌شود این ابزار به صورت ملی در گروه‌های آموزشی اتاق عمل ترویج داده شود.
پژوهش‌های آینده	انجام مطالعات مشابه با حجم نمونه بزرگ‌تر و در بازه زمانی طولانی‌تر برای بررسی پایداری اثرات آموزشی. همچنین بررسی تأثیر این رویکرد آموزشی بر سایر شاخص‌های بالینی مانند ایمنی بیمار، میزان خطاها و پیامدهای جراحی در مطالعات آینده پیشنهاد می‌شود.