معاونت تحقیقات و فنآوری

عنوان طرح: نقش اگزوزوم در سرطان پروستات در کشورهای منا: یک مطالعه آلتمتریک از 100 مقاله پرطرفدار در رسانه های اجتماعی
عنوان پیام پژوهشی: رسانه‌های اجتماعی، مسیر تازه‌ای برای افزایش دیده‌شدن پژوهش‌های سرطان پروستات
مجری(ان): علی اوچی		همکار(ان): نسیم انصاری، فائزه زائری بصیر، مینا محامی اسکویی، رویا رشتی
تاریخ انتشار: مرداد ماه 1405		نوع طرح: طرح تحقیقاتی کارمندی
پیام کلیدی: توجه در رسانه‌های اجتماعی و استناد علمی، دو جنبه متفاوت از اثرگذاری پژوهش هستند؛ بنابراین، استفاده همزمان از شاخص‌های علمی و آلتمتریک می‌تواند تصویر جامع‌تری از میزان تأثیرگذاری پژوهش‌های سلامت ارائه دهد.
متن پیام پژوهشی: رسانه‌های اجتماعی به یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتشار و دسترسی به اطلاعات علمی تبدیل شده‌اند. بررسی میزان توجه به پژوهش‌های سرطان پروستات در این رسانه‌ها می‌تواند به شناخت بهتر میزان دیده‌شدن یافته‌های علمی و نحوه انتقال آنها به جامعه کمک کند. در این مطالعه 100 مقاله برتر درباره اگزوزوم‌های مرتبط با سرطان پروستات بررسی شد. توییتر بیشترین نقش را در بازتاب این مقالات داشت. مقاله‌ای که بیشترین استناد علمی را دریافت کرده بود، بیشترین توجه را در رسانه‌های اجتماعی نداشت. بنابراین، محبوبیت یک مقاله در رسانه‌های اجتماعی لزوماً به معنای استفاده بیشتر علمی از آن نیست. نتایج این مطالعه می‌تواند برای دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و مدیران حوزه سلامت در ارزیابی بهتر بازتاب اجتماعی پژوهش‌ها مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، پژوهشگران می‌توانند در کنار انتشار مقالات در مجلات علمی، از رسانه‌های اجتماعی معتبر برای معرفی یافته‌های خود استفاده کنند. کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی پزشکی نیز می‌توانند با پایش شاخص‌های آلتمتریک، مقالات و موضوعات علمی مورد توجه را شناسایی و خدمات اطلاع‌رسانی خود را متناسب با نیاز کاربران ارائه کنند.
تاثیرات و کاربردهای پژوهش: نتایج پژوهش می‌تواند به بهبود شناخت از میزان انتشار و بازتاب اجتماعی پژوهش‌های مرتبط با سرطان پروستات کمک کند. همچنین، استفاده از شاخص‌های آلتمتریک در کنار شاخص‌های سنتی استناد می‌تواند در ارزیابی جامع‌تر عملکرد پژوهشی دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی و طراحی راهبردهای مؤثرتر برای انتشار یافته‌های علمی مورد استفاده قرار گیرد.
محدودیتهای شواهد چه بودند؟ این مطالعه تنها مقالات نمایه‌شده در Science Citation Index Expanded را بررسی کرد و بازه زمانی پژوهش به سال‌های 1970 تا 2023 محدود بود. همچنین، شاخص‌های آلتمتریک تنها بخشی از میزان توجه اجتماعی به پژوهش‌ها را نشان می‌دهند و ممکن است تحت تأثیر عواملی مانند نوع مقاله، موضوع، زمان انتشار و میزان فعالیت کاربران در رسانه‌های اجتماعی قرار گیرند. بنابراین، نمی‌توان امتیاز آلتمتریک را به‌تنهایی معادل کیفیت یا تأثیر علمی یک پژوهش دانست.
آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟ خیر. محتوای این خبر صرفاً به گزارش نتایج یک مطالعه علم‌سنجی و آلتمتریک درباره میزان توجه به مقالات علمی مرتبط با اگزوزوم‌های سرطان پروستات در رسانه‌های اجتماعی می‌پردازد و شامل توصیه درمانی، تشخیصی یا دارویی برای بیماران نیست. بنابراین، تبعات مستقیم اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، دینی یا مرتبط با قوانین سازمان غذا و دارو پیش‌بینی نمی‌شود.
در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:		https://www.frontiersin.org/journals/oncology/articles/10.3389/fonc.2025.1481406/full
ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:		Aliochi061@gmail.com
منابع و مراجع: CulpMB, SoerjomataramI, EfstathiouJA, BrayF, JemalA. Recent global patterns in prostate cancer incidence and mortality rates. Eur Urol. (2020) 77:38–52. doi: 10.1016/j.eururo.2019.08.005 ZhuZ, ZhouY, LiHXu, WWang, TLiuJ et al. Research trends and hotspots in prostate cancer associated exosome: a bibliometric analysis. Front Oncol. (2023) 13:1270104. doi: 10.3389/fonc.2023.1270104 ZhangY, BiJHuangJ, TangY, DuSLiP. Exosome: a review of its classification, isolation techniques, storage, diagnostic and targeted therapy applications. Int J Nanomed. (2020) 15:6917–34. doi: 10.2147/IJN.S264498 SalcicciaS, FrisendaM, BevilacquaG, GobbiL, BuccaB, MoriconiM et al. Exosome analysis in prostate cancer: how they can improve biomarkers’ Performance. Curr Issues Mol Biol. (2023) 45:6085–96. doi: 10.3390/cimb45070384
گروه مخاطب	پیام پژوهش
پژوهشگران و اعضای هیئت علمی	استفاده از شاخص‌های آلتمتریک در کنار شاخص‌های سنتی استناد می‌تواند تصویر جامع‌تری از میزان دیده‌شدن و تأثیر اجتماعی پژوهش‌های مرتبط با اگزوزوم‌های سرطان پروستات ارائه دهد.
دانشجویان و پژوهشگران حوزه علم‌سنجی	نتایج نشان داد که توجه دریافت‌شده در رسانه‌های اجتماعی الزاماً با تعداد استنادهای Web of Science همخوانی ندارد؛ بنابراین، آلتمتریک و استناد علمی باید به‌عنوان شاخص‌هایی مکمل و نه جایگزین یکدیگر در نظر گرفته شوند.
سیاست‌گذاران و مدیران پژوهشی	توجه به داده‌های آلتمتریک می‌تواند در شناسایی موضوعات پژوهشی با بازتاب اجتماعی بالا و طراحی راهبردهای مؤثرتر برای انتشار و ترویج دستاوردهای علمی مورد استفاده قرار گیرد.
متخصصان و فعالان حوزه سرطان و سلامت	رسانه‌های اجتماعی ظرفیت قابل‌توجهی برای افزایش دیده‌شدن و انتشار یافته‌های علمی مرتبط با سرطان پروستات دارند و می‌توان از این ظرفیت برای انتقال اطلاعات معتبر سلامت بهره گرفت.
کتابداران و متخصصان اطلاعات سلامت	پایش منظم شاخص‌های آلتمتریک می‌تواند به کتابداران و متخصصان اطلاعات سلامت در شناسایی مقالات پرمخاطب، موضوعات مورد توجه جامعه و منابع علمی اثرگذار کمک کند.
عموم مردم و کاربران رسانه‌های اجتماعی	افزایش توجه به پژوهش‌های سرطان پروستات در رسانه‌های اجتماعی می‌تواند فرصت مناسبی برای دسترسی عمومی به اطلاعات علمی فراهم کند؛ با این حال، ارزیابی اعتبار منابع و مراجعه به اطلاعات علمی معتبر ضروری است.
محل بکارگیری نتایج تحقیق ( صنعت، جامعه)	پیشنهاد نحوه کاربست
دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی	شاخص‌های آلتمتریک در کنار تعداد استنادات برای ارزیابی میزان دیده‌شدن و بازتاب اجتماعی پژوهش‌های علمی مورد استفاده قرار گیرد.
معاونت‌های پژوهشی و سیاست‌گذاری علم و فناوری	از داده‌های آلتمتریک برای شناسایی موضوعات پژوهشی دارای توجه اجتماعی بالا و تدوین سیاست‌های مناسب برای افزایش انتشار و دسترسی به نتایج پژوهش‌ها استفاده شود.
کتابخانه‌های دانشگاهی و مراکز اطلاع‌رسانی پزشکی	پایش منظم رسانه‌های اجتماعی و شاخص‌های آلتمتریک برای شناسایی مقالات و موضوعات علمی پرمخاطب و ارائه خدمات اطلاع‌رسانی متناسب به پژوهشگران انجام شود.
مراکز درمانی و سازمان‌های حوزه سلامت	از ظرفیت رسانه‌های اجتماعی برای انتشار و ترویج یافته‌های معتبر پژوهشی در زمینه سرطان پروستات و افزایش دسترسی جامعه به اطلاعات صحیح سلامت استفاده شود.
پژوهشگران و نویسندگان مقالات علمی	در کنار انتشار مقاله در مجلات علمی، از رسانه‌های اجتماعی معتبر برای معرفی یافته‌های پژوهش و افزایش دسترسی و دیده‌شدن نتایج علمی استفاده شود.
جامعه و رسانه‌های عمومی	محتوای علمی معتبر و قابل فهم درباره سرطان پروستات و یافته‌های پژوهشی مرتبط، از طریق رسانه‌های اجتماعی و با نظارت متخصصان حوزه سلامت در اختیار عموم قرار گیرد.