معاونت تحقیقات و فنآوری

عنوان طرح: تببین تجربهی زیستهی تیم جراحی از پدیدهی "نیدل استیک شدن" در حین عمل: یک مطالعه پدیدارشناسی
عنوان پیام پژوهشی: تجربه کارکنان اتاق عمل از نیدل‌استیک؛ ترس، اضطراب و انتظار
مجری(ان): بهزاد ایمنی، حانیه بنایی		همکار(ان): کوثر فرجادی، عماد درودگر
تاریخ انتشار: مرداد 1405		نوع طرح: کاربردی
پیام کلیدی: نیدل‌استیک در کارکنان اتاق عمل تنها یک آسیب جسمی نیست، بلکه می‌تواند با ایجاد ترس، اضطراب، آشفتگی ذهنی و نگرانی درباره سلامت فرد و خانواده، تجربه‌ای عمیق و فرساینده ایجاد کند. پیشگیری از این آسیب‌ها با رعایت دقیق اصول ایمنی، کاهش عجله و حواس‌پرتی، استفاده صحیح از وسایل حفاظت فردی و مدیریت ایمن وسایل تیز امکان‌پذیر است. ارائه حمایت سریع و مناسب پزشکی و روانی پس از وقوع نیدل‌استیک می‌تواند به کاهش فشار روانی کارکنان کمک کند.
متن پیام پژوهشی: نیدل‌استیک در کارکنان اتاق عمل تنها یک آسیب جسمی نیست، بلکه می‌تواند با ایجاد ترس، اضطراب، آشفتگی ذهنی و نگرانی درباره سلامت فرد و خانواده، تجربه‌ای عمیق و فرساینده ایجاد کند. پیشگیری از این آسیب‌ها با رعایت دقیق اصول ایمنی، کاهش عجله و حواس‌پرتی، استفاده صحیح از وسایل حفاظت فردی و مدیریت ایمن وسایل تیز امکان‌پذیر است. همچنین، ارائه حمایت سریع و مناسب پزشکی و روانی پس از وقوع نیدل‌استیک می‌تواند به کاهش فشار روانی کارکنان کمک کند. نتایج این پژوهش نشان داد که نیدل‌استیک برای کارکنان اتاق عمل فقط یک آسیب جسمی نیست، بلکه می‌تواند ترس، اضطراب، آشفتگی ذهنی و نگرانی عمیقی درباره سلامت فرد و خانواده ایجاد کند. انتظار برای مشخص شدن وضعیت بیمار و نتیجه آزمایش‌ها، یکی از سخت‌ترین بخش‌های این تجربه بود. رعایت اصول ایمنی، کاهش عجله و بی‌احتیاطی، توجه بیشتر هنگام کار با وسایل تیز و حمایت سریع پس از حادثه، برای کاهش پیامدهای آن ضروری است. نتایج این پژوهش می‌تواند برای طراحی برنامه‌های آموزشی و پیشگیرانه در اتاق‌های عمل، شناسایی عوامل مؤثر بر وقوع نیدل‌استیک و بهبود رعایت اصول ایمنی کارکنان مورد استفاده قرار گیرد. همچنین یافته‌ها می‌تواند به مدیران بیمارستان‌ها و مسئولان کنترل عفونت در تدوین دستورالعمل‌های مناسب برای مدیریت وسایل تیز، آموزش کارکنان، ارائه حمایت روانی و پزشکی سریع پس از نیدل‌استیک و کاهش پیامدهای جسمی و روانی این آسیب کمک کند.
تاثیرات و کاربردهای پژوهش: یافته‌های این پژوهش می‌تواند با افزایش آگاهی کارکنان اتاق عمل نسبت به پیامدهای جسمی و روانی نیدل‌استیک، به تقویت فرهنگ ایمنی و کاهش رفتارهای پرخطر در محیط کار کمک کند. همچنین نتایج مطالعه می‌تواند در تدوین و بهبود برنامه‌های آموزشی، پروتکل‌های پیشگیری و دستورالعمل‌های مدیریت وسایل تیز و برنده مورد استفاده قرار گیرد. توجه به تجربه روانی کارکنان پس از نیدل‌استیک نیز می‌تواند به ارائه حمایت‌های مناسب‌تر و کاهش اضطراب و فشار روانی آنان کمک کند.
محدودیتهای شواهد چه بودند؟ محدودیت اصلی شواهد این پژوهش، ماهیت کیفی و حجم نمونه محدود آن است که تعمیم نتایج به تمامی کارکنان اتاق عمل را محدود می‌کند. همچنین، داده‌ها بر اساس تجربه‌ها و اظهارات مشارکت‌کنندگان جمع‌آوری شده و احتمال تأثیر حافظه، برداشت شخصی و تمایل افراد به بیان برخی تجربیات وجود دارد. با این حال، تلاش شد با انتخاب مشارکت‌کنندگان دارای تجربه مستقیم نیدل‌استیک و تحلیل عمیق مصاحبه‌ها، غنای داده‌ها حفظ شود.
آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟ این مطالعه با آشکارسازی ابعاد پنهان نیدل استیک در پرسنل اتاق عمل، از منظر اجتماعی می‌تواند به کاهش انگ و ترویج فرهنگ گزارش‌دهی ایمن کمک کند؛ از حیث سیاسی، فشار بر سیاست‌گذاران برای تخصیص بودجه به سیستم‌های حمایتی را افزایش دهد؛ از بعد بهداشتی، زمینه‌ساز کاهش انتقال بیماری‌های خونی و حفظ نیروی انسانی ماهر گردد؛ از نظر ارزش‌های دینی، یادآور وجوب حفظ جان مدافعان سلامت در کنار بیماران باشد؛ و نهایتاً سازمان غذا و دارو را ملزم به بازنگری استانداردهای وسایل ایمن در محیط‌های جراحی نماید.
در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:
ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:		behzadiman@yahoo.com
منابع و مراجع: 1. Sahebi A, Tahernejad S, Rezaei E, Shahmahmoudi F, Pirhadi S, Tahernejad A. Needle stick injuries among emergency medical services personnel: a systematic review and meta-analysis. BMC nursing. 2025;24(1):697. 2. Perumal K, Shanmugam P. Needle stick injury: a decade retrospection among health care workers in a tertiary care center. Asia Pacific Journal of Public Health. 2024;36(1):115–8. 3. Xu X, Yin Y, Wang H, Wang F. Prevalence of needle-stick injury among nursing students: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Public Health. 2022;10:937887. 4. Abdelmalik MA, Alhowaymel FM, Fadlalmola H, Mohammaed MO, Abbakr I, Alenezi A, et al. Global prevalence of needle stick injuries among nurses: A comprehensive systematic review and meta‐analysis. Journal of Clinical Nursing. 2023;32(17-18):5619–31.
گروه مخاطب	پیام پژوهش
جراحان	بهعنوان اعضای کلیدی تیم جراحی که در معرض نیدل استیک هستند و میتوانند با رعایت پروتکلها و حمایت از تیم، نقش مؤثری در کاهش این پدیده داشته باشند.
سیرکولر و اسکراب اتاق عمل	بهعنوان اولین و اصلی‌ترین گروه درگیر با این پدیده که نیازمند درک عمیق از تجربیات همکاران خود هستند.
پرسنل بیهوشی	بهعنوان اعضای مؤثر تیم جراحی که در حین انجام اقدامات تهاجمی (رگ‌گیری، لوله‌گذاری و...) در معرض این آسیب قرار دارند.
پرسنل خدمات اتاق عمل	که به دلیل جابه‌جایی وسایل تیز و تیغ‌ها و به هنگام جمع کردن اتاقها بعد از اتمام جراحی، به‌عنوان گروه پرخطر اما کمتر دیده‌شده محسوب می‌شوند.
مدیران پرستاری و مسئولین اتاق‌های عمل	برای طراحی سیستم‌های حمایتی، مشاوره‌ای و روانشناختی مختص تمام اعضای تیم جراحی
سیاست‌گذاران نظام سلامت و کمیته‌های ایمنی بیمارستان	برای تدوین پروتکل‌های جامع پیشگیری و حمایت پس از حادثه برای کل تیم جراحی.
محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)	پیشنهاد نحوه کاربست
اتاق‌های عمل بیمارستان‌ها	طراحی و اجرای سیستم حمایت روانی فوری پس از هر مورد نیدل استیک
مراکز آموزش مداوم و دانشگاه‌های علومپزشکی	گنجاندن کارگاه‌های مدیریت استرس و تاب‌آوری پس از حوادث شغلی در برنامه‌های آموزش مداوم پرسنل اتاق عمل