عنوان طرح: بررسی رابطه بین استرس شغلی، اختلال وسواس فکری و عملی با عملکرد شغلی کارکنان سلامت در مرکز بهداشت شهرستان همدان در سال 1401

عنوان پیام پژوهشی:

هرچه میزان استرس شغلی کارکنان سلامت بیشتر باشد، عملکرد شغلی آنها کاهش می یابد.

مجری(ان): سهیلا مجیدی، امین روحی

همکار(ان): مهدی حضرتی،  فاطمه عزیزی صانع، عادله نیک خواه، ادریس کاکه مم

تاریخ انتشار: دی 1401

نوع طرح: HSR

پیام کلیدی:

کاهش استرس شغلی، گامی موثر در بهبود عملکرد کارکنان سلامت و ارتقاء کیفیت خدمات بهداشتی است.

متن پیام پژوهشی:  

با توجه به نقش حیاتی کارکنان سلامت در ارائه خدمات بهداشتی، شناخت عوامل موثر بر عملکرد شغلی آنان ضروری است. استرس شغلی می­تواند کیفیت خدمات و بهره­وری را کاهش دهد، بنابراین شناسایی و کنترل آن برای ارتقای سلامت کارکنان و کیفیت خدمات ارائه شده توسط آنها اهمیت ویژه­ای دارد.

این پژوهش نشان داد رابطه معناداری بین استرس شغلی و عملکرد شغلی کارکنان وجود دارد، یعنی هرچه میزان استرس شغلی کارکنان سلامت بیشتر باشد، عملکرد شغلی آنها کاهش می­یابد. همچنین در این مطالعه ارتباط معناداری بین وسواس فکری-عملی و عملکرد شغلی مشاهده نشد ولی رابطه معناداری بین سن، جنس و وسواس فکری عملی مشاهده شد. کاهش فشارهای شغلی و حمایت از سلامت روان کارکنان می­تواند موجب بهبود کیفیت کار و افزایش رضایت شغلی آنان شود.

نتایج این پژوهش می­تواند توسط مسئولین مراکز بهداشت برای طراحی و اجرای برنامه­های مدیریت استرس، آموزش مهارت­های مقابله با استرس، مشاوره روان­شناختی و بهبود شرایط محیط کار مورد استفاده قرار گیرد. همچنین یافته های این مطالعه می­تواند در تدوین سیاست­های ارتقاء سلامت روان کارکنان، افزایش بهره­وری و کاهش فرسودگی شغلی و ارتقای کیفیت خدمات سلامت ارائه شده به مردم در مراکز بهداشت، موثر باشد. مدیران می­توانند جلسات مشاوره روانشناختی رایگان در فواصل زمانی مشخص برای کارکنان برنامه­ریزی کرده و آنها را موظف به حضور در آن نمایند تا از بروز استرس شغلی یا تشدید آن پیشگیری نمایند.    

تاثیرات و کاربردهای پژوهش:

نتایج این پژوهش می­تواند در شناسایی عوامل روان­شناختی موثر بر عملکرد شغلی کارکنان سلامت مورد استفاده قرار گیرد. همچنین یافته­ها می­تواند مبنایی برای طراحی برنامه­های مدیریت استرس، ارتقای سلامت روان کارکنان، افزایش بهره­وری، بهبود کیفیت خدمات بهداشتی و تصمیم­گیری مدیران نظام سلامت باشد.

محدودیت­های شواهد چه بودند؟

• استفاده از پرسشنامه خوداظهاری که ممکن است با سوءگیری پاسخ همراه باشد.
• انجام پژوهش در یک مرکز که تعمیم نتایج به سایر مراکز را محدود می­کند.

آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟

خیر، این پژوهش صرفا با هدف بررسی رابطه بین استرس شغلی، اختلال وسواس فکری و عملی با عملکرد شغلی کارکنان سلامت انجام شده و مغایرتی با ارزش­های اجتماعی، فرهنگی و ... ندارد. نتایج این تحقیق می­تواند در جهت ارتقاء سلامت روان کارکنان و بهبود کیفیت خدمات سلامت مورد استفاده قرار گیرد.

در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:

article 1: https://doi.org/10.1080/15555240.2025.2611056

article 2: https://doi.org/10.1186/s12875-026-03349-8

ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:

Soheilamajidi275@gmail.com

منابع و مراجع:

1.         World Health Organization. Mental Health at work

2.         Kakemam, E., Maassoumi, K., Azimi, S., Abbasi, M., Tahmasbi, F., & Alizadeh, M. (2024). Prevalence of depression, anxiety, and stress and associated reasons among Iranian primary healthcare workers: A mixed method study. BMC Primary Care, 25(1), 40. doi:10. 1186/s12875-024-02268-w

3.         Alinejad, V., Parizad, N., Almasi, L., Cheraghi, R., & Piran, M. (2023). Evaluation of occupational stress and job performance in Iranian nurses: The mediating effect of moral and emotional intelligence. BMC Psychiatry, 23(1), 769. doi:10.1186/s12888-023-05277-8.

4.         Ardalan, M. R., & Erfanizadeh, F. (2017). The relation between attitude toward organizational change and job stress: Testing the mediator role of organizational commitment. Transformation Management Journal, 9(1), 1–23. doi:10.22067/pmtv9i1.53518

گروه مخاطب

پیام پژوهش

کارکنان سلامت

از آنجایی که مشخص شد میزان استرس و اختلال وسواس فکری عملی بر عملکرد کارکنان سلامت تاثیر دارد. لازم است کارکنان بصورت دوره­ای از نظر  متغیرهای استرس و وسواس فکری عملی مورد بررسی قرار گیرند و افرادی که دارای اختلال روحی- روانی می باشند به مشاوره ارجاع شوند.

مدیران

توجه به بعد سلامت روحی و روانی کارکنان سلامت در مراکز بهداشت و برنامه ریزی جهت کاهش اختلال وسواس فکری عملی و استرس شغلی آنان

محل بکارگیری نتایج تحقیق

( صنعت، جامعه)

پیشنهاد نحوه کاربست

دانشگاه

گنجاندن دروسی جهت تدریس دوره­های آموزشی در رشته­های علوم­پزشکی در خصوص راهکارهای پیشگیری و کاهش اختلالات روانی

مرکز بهداشت شهرستان همدان

برگزاری کارگاه­ها و سمینارهای مرتبط با تکنیک­های پیشگیری و کاهش اختلاس وسواس فکری عملی و استرس شغلی برای کارکنان سلامت به­منظور ارتقاء سطح سلامت روانی آنها