عنوان طرح: بررسی ارتباط بین سطوح مواجهه با ذرات معلق ریز (PM2.5) و شیوع پرفشاری خون در جمعیت بزرگسالان 30 تا 79 ساله در جهان: یک مطالعه اکولوژیک

مجری(ان): زهرا چراغی

همکار(ان): مصطفی لیلی، ساجده صمدنیا

تاریخ انتشار:  1405

نوع طرح: کاربردی

پیام کلیدی:

شاخص توده بدنی بالاتر، مصرف بیشتر الکل و شیوع بیشتر سیگار کشیدن، مهمترین عوامل خطر قابل اصلاح برای فشار خون بالا در بین بزرگسالان 30 تا 79 ساله در سراسر جهان هستند. سیاست‌گذاران باید مداخلاتی را که چاقی، الکل و دخانیات را هدف قرار می‌دهند، در اولویت قرار دهند تا بار پیش‌بینی‌شده 9/37 درصدی فشار خون بالا تا سال 2030 را کاهش دهند. در این مطالعه ارتباط معنی¬دار آماری  بین   شاخص آلودگی هوا و شیوع پرفشاری خون مشاهده نشد.

متن پیام پژوهشی:  

این مطالعه اکولوژیک جهانی نشان داد که علی‌رغم نگرانی‌های گسترده درباره آلودگی هوا، مواجهه با ذرات معلق PM2.5 ارتباط مستقل معناداری با شیوع پرفشاری خون در جمعیت 30 تا 79 ساله جهان ندارد. در مقابل، سه عامل رفتاری قابل اصلاح یعنی شاخص توده بدنی بالاتر(BMI)، مصرف بیشتر الکل و شیوع بالاتر سیگار کشیدن، قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های فشار خون بالا هستند.

  این تحقیق نشان داد که آلودگی هوا به تنهایی باعث فشار خون بالا نمی‌شود، بلکه چاقی، مصرف الکل و سیگار کشیدن سه عامل اصلی هستند. فشار خون در مردان کمی بیشتر از زنان است. پیش‌بینی می‌شود تا سال 2030 از هر 10 بزرگسال 30 تا 79 ساله، حدود 4 نفر فشار خون داشته باشند. برای پیشگیری بهتر است روی کاهش وزن، ترک سیگار و کم کردن الکل تمرکز کنیم.

  نتایج برای طراحی برنامه‌های غربالگری همزمان BMI، الکل و سیگار در مراکز بهداشت قابل استفاده است. سیاست‌گذاران می‌توانند مالیات بر غذاهای پرکالری، افزایش قیمت محصولات الکلی و دخانی را اعمال کنند. رسانه‌ها باید کمپین‌های آگاهی‌بخش با محوریت «وزن، الکل، سیگار» طراحی کنند. صنایع غذایی و دارویی نیز می‌توانند محصولات کمک‌کننده به کاهش وزن و ترک اعتیاد را برای گروه سنی 30-79 سال توسعه دهند.

تاثیرات و کاربردهای پژوهش:

تغییر اولویت نظام سلامت از تمرکز بر آلودگی هوا به سمت مداخلات اصلاح سبک زندگی (کاهش وزن، ترک سیگار، کاهش الکل) که مؤثرتر و کم‌هزینه‌تر هستند.

بازتوزیع بودجه‌های بهداشتی از برنامه‌های مرتبط با آلودگی هوا به سمت برنامه‌های کنترل چاقی و دخانیات.

محدودیتهای شواهد چه بودند؟

*طراحی اکولوژیک (خطای اکولوژیک): داده‌ها در سطح جمعیت هستند و نمی‌توان ارتباط را به سطح فردی تعمیم داد. ممکن است افرادی که در معرض PM2.5 بالا هستند لزوماً همان افرادی نباشند که فشار خون دارند.

*پیش‌بینی تا 2030: مدل‌های پیش‌بینی دارای عدم قطعیت هستند و به فرضیات مدل وابسته‌اند.

آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟

خیر

در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:

ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:

z.cheraghi@umsha.ac.ir

منابع و مراجع:

1.         Liu J, Bu X, Wei L, Wang X, Lai L, Dong C, et al. Global burden of cardiovascular diseases attributable to hypertension in young adults from 1990 to 2019. Journal of Hypertension. 2021;39(12):2488-96.

2.         Sadullayeva LE. HYPERTENSION DISEASE, CLINICAL SYMPTOMS, DIAGNOSTICS, COMPLICATIONS ANDPREVENTION. European Journal of Modern Medicine and Practice. 2024;4(11):555-63.

3.         Ojangba T, Boamah S, Miao Y, Guo X, Fen Y, Agboyibor C, et al. Comprehensive effects of lifestyle reform, adherence, and related factors on hypertension control: A review. The Journal of Clinical Hypertension. 2023;25(6):509-20.

4.         Popkin BM, Ng SW. The nutrition transition to a stage of high obesity and noncommunicable disease prevalence dominated by ultra‐processed foods is not inevitable. Obesity reviews. 2022;23(1):e13366

گروه مخاطب

پیام پژوهش

سیاست‌گذاران و مدیران سلامت         

بر خلاف فرض اولیه، مواجهه با PM2.5 ارتباط مستقل معناداری با شیوع فشار خون در سطح جهانی نداشت. اما BMI بالا، مصرف الکل و سیگار کشیدن قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌ها هستند. بنابراین اولویت مداخلات باید مبارزه با چاقی، کاهش مصرف الکل و کنترل دخانیات باشد تا از افزایش پیش‌بینی‌شده شیوع به 37.9% تا 2030 جلوگیری شود.

محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)

پیشنهاد نحوه کاربست

نظام سلامت و مراکز بهداشتی-درمانی

طراحی برنامه‌های غربالگری همزمان برای BMI، مصرف الکل و سیگار در جمعیت 30-79 ساله و ادغام مشاوره اصلاح سبک زندگی در ویزیت‌های روتین فشار خون. اختصاص بودجه بیشتر به مداخلات چندوجهی کاهش وزن (تغذیه و فعالیت فیزیکی) به جای تمرکز صرف بر آلودگی هوا.