معاونت تحقیقات و فنآوری

عنوان طرح: بررسی سطح خودکارآمدی و عوامل محدودکننده آن در کودکان ۸ تا ۱۸ ساله مبتلا به آسم در مرکز آموزشی درمانی اکباتان، همدان، ۱۴۰۴
مجری(ان): آرش خلیلی		همکار(ان): راحله شانظری، مژگان صفری، فاطمه غلام زاده، یونس محمدی
تاریخ انتشار: 1405		نوع طرح: کاربردی
پیام کلیدی: تقویت آموزش خانواده‌محور و افزایش آگاهی والدین، یکی از مؤثرترین راهکارها برای ارتقای خودکارآمدی و بهبود مدیریت آسم در کودکان است.
متن پیام پژوهشی: آسم یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن کودکان است که در صورت مدیریت نامناسب، می‌تواند موجب تشدید علائم، بستری‌های مکرر و کاهش کیفیت زندگی شود. خودکارآمدی نقش مهمی در توانایی کودکان برای کنترل بیماری، پیروی از درمان و پیشگیری از حملات آسم دارد؛ بنابراین شناسایی عوامل مؤثر بر آن برای برنامه‌ریزی مداخلات آموزشی ضروری است. نتایج این پژوهش نشان داد بیشتر کودکان مبتلا به آسم اعتمادبه‌نفس متوسطی در مدیریت بیماری خود دارند. کمبود اطلاعات درباره بیماری، نگرانی از مصرف داروها و دشواری در ادامه درمان، مهم‌ترین موانع خودکارآمدی بودند. همچنین حمایت خانواده و افزایش آگاهی والدین نقش مهمی در بهبود توانایی کودکان برای کنترل بیماری داشت و کودکانی که مدت بیشتری با بیماری زندگی کرده بودند، خودکارآمدی بالاتری داشتند. یافته‌های این مطالعه می‌تواند در طراحی برنامه‌های آموزشی برای کودکان مبتلا به آسم و خانواده‌های آنان در بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها و مراکز خدمات جامع سلامت مورد استفاده قرار گیرد. همچنین نتایج پژوهش می‌تواند به پرستاران، پزشکان و مدیران نظام سلامت در تدوین برنامه‌های آموزشی خانواده‌محور، افزایش سواد سلامت والدین و ارتقای خودمراقبتی کودکان کمک کند و در نهایت موجب کاهش حملات آسم، مراجعات درمانی و بهبود کیفیت زندگی بیماران شود.
تاثیرات و کاربردهای پژوهش: 1. ارتقای خودکارآمدی کودکان مبتلا به آسم در مدیریت بیماری 2. افزایش مشارکت خانواده در مراقبت از کودک 3. بهبود پایبندی به درمان و مصرف صحیح داروها 4. کاهش دفعات حملات آسم و مراجعات غیرضروری به مراکز درمانی 5. کمک به برنامه‌ریزی مداخلات آموزشی توسط پرستاران و تیم درمان 6. ارتقای سواد سلامت والدین و خانواده‌ها
محدودیتهای شواهد چه بودند؟ این مطالعه به‌صورت مقطعی و در یک مرکز آموزشی درمانی انجام شد؛ بنابراین تعمیم نتایج به سایر مناطق باید با احتیاط صورت گیرد. همچنین استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس و ابزارهای خودگزارشی ممکن است بر دقت پاسخ‌ها و تعمیم‌پذیری یافته‌ها تأثیر گذاشته باشد.
آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟ خیر
در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:		https://link.springer.com/article/10.1186/s13030-026-00366-y
ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:		Arash5920@yahoo.com
منابع و مراجع: 1. Martin J, Townshend J, Brodlie M. Diagnosis and management of asthma in children. BMJ Paediatrics Open. 2022. 2. Leonard SI, Turi ER, Powell JS. Associations of asthma self-management and mental health in adolescents: a scoping review. Respiratory Medicine. 2022. 3. Hodkinson A, Bower P, Grigoroglou C. Self-management interventions to reduce healthcare use and improve quality of life among patients with asthma: systematic review and network meta-analysis. BMJ. 2020. 4. Rhee H, Love T, Harrington D. Comparing three measures of self-efficacy of asthma self-management in adolescents. Academic Pediatrics. 2020.
گروه مخاطب	پیام پژوهش
مدیران بیمارستان‌ها و مراکز درمانی	نتایج نشان داد خودکارآمدی کودکان مبتلا به آسم در سطح متوسط قرار دارد؛ بنابراین طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی مستمر برای کودکان و والدین در مراکز درمانی ضروری است.
سیاست‌گذاران حوزه سلامت	ارتقای سواد سلامت خانواده‌ها، به‌ویژه والدین، می‌تواند نقش مهمی در افزایش خودکارآمدی کودکان مبتلا به آسم و بهبود مدیریت بیماری داشته باشد.
بیماران (کودکان مبتلا به آسم)	یادگیری مهارت‌های خودمراقبتی، مصرف صحیح داروها و همکاری با تیم درمان می‌تواند کنترل بیماری را بهبود بخشیده و از بروز حملات آسم جلوگیری کند.
محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)	پیشنهاد نحوه کاربست
درمانگاه‌ها و بخش‌های کودکان بیمارستان‌ها	طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی خانواده‌محور با تأکید بر افزایش خودکارآمدی کودکان مبتلا به آسم و والدین آنان.
مراکز آموزشی و مدارس	آموزش معلمان و مربیان درباره نحوه برخورد با کودکان مبتلا به آسم و حمایت از آنان در محیط مدرسه برای افزایش اعتمادبه‌نفس و خودمدیریتی بیماری.
معاونت‌های بهداشت و آموزش دانشگاه‌های علوم پزشکی	استفاده از نتایج پژوهش در تدوین برنامه‌های آموزشی و بسته‌های ارتقای خودمراقبتی برای کودکان مبتلا به بیماری‌های مزمن، به‌ویژه آسم.