معاونت تحقیقات و فنآوری

عنوان طرح: بررسی ارتباط بین تجربیات زایمانی و اعتماد به ماما در مادران باردار مراجعه کننده به بخش زایمان مرکز آموزشی درمانی فاطمیه همدان در سال 1404
مجری(ان): سیما فضلی		همکار(ان): سیده زهرا معصومی قاضی نوری، منصوره رفایی، آزیتا تیزنوبیک، لیلی تاپاک، مبینا غافل
تاریخ انتشار: 1405		نوع طرح: کاربردی
پیام کلیدی: اگرچه تجربه کلی زایمان با اعتماد کلی به ماما ارتباط مستقیم ندارد، اما حمایت عاطفی و حرفه‌ای ماما در حین لیبر و زایمان، مهم‌ترین عامل در افزایش اعتماد مادران به ماما محسوب می‌شود.
متن پیام پژوهشی: تجارب زایمانی بر سلامت روان و تصمیمات باروری مادران تأثیر عمیقی دارد. با توجه به نقش کلیدی ماماها در این تجربه و کمبود شواهد در ایران، این مطالعه به بررسی ارتباط بین این دو متغیر مهم پرداخته است. نتایج مطالعه نشان داد میانگین اعتماد مادران به ماما 42/36 از ۴۴ (نسبتاً بالا) و میانگین تجربه زایمان 98/57 از ۸۸ (متوسط) بود. ارتباط کلی معناداری بین این دو یافت نشد، اما مشخص شد که هرچه حمایت ماما در زایمان بیشتر باشد، اعتماد مادر بالاتر می‌رود. همچنین مادران جوان‌تر و دارای وزن بالاتر، تجربه زایمان بهتری داشتند. نتایج در طراحی کارگاه‌های ارتقاء مهارت‌های ارتباطی و حمایتی ماماها، تدوین پروتکل‌های مراقبت مداوم مامایی در بیمارستان‌ها، و اجرای برنامه‌های آموزش همدلی برای کادر زایمان کاربرد دارد و به سیاست‌گذاران در بهبود کیفیت مراقبت ‌های زایمانی کمک می‌کند.
تاثیرات و کاربردهای پژوهش: • تأکید بر نقش حیاتی حمایت ماما به‌عنوان مؤلفه‌ای فراتر از مداخلات پزشکی • ارائه شواهد برای طراحی برنامه‌های مداخله‌ای جهت بهبود مهارت‌های ارتباطی ماماها • کمک به سیاست‌گذاران برای ترویج مراقبت پیوسته و مادر-محور در بخش‌های زایمان • ایجاد بستر برای پژوهش‌های کیفی و مداخله‌ای آتی در حوزه اعتماد به ماما در بافت فرهنگی ایران
محدودیتهای شواهد چه بودند؟ • مطالعه به‌صورت مقطعی انجام شده و قابلیت نتیجه‌گیری درباره علیت را ندارد. • نمونه‌گیری به‌صورت در دسترس از یک مرکز انجام شده و تعمیم‌پذیری نتایج به کل کشور محدود است. • معیارهای ورود و خروج خاص (مولتی‌پار و زایمان قبلی توسط ماما) ممکن است نماینده تمام مادران نباشد. • احتمال اثر عوامل مخدوش‌گر فرهنگی و اجتماعی که در این مطالعه کنترل کامل نشده‌اند.
آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟ خیر
در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:
ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:		mwsimafazli@gmail.com
منابع و مراجع: 1. Poggianella S, Ambrosi E, Mortari L. Women's experience of continuity of midwifery care in North-Eastern Italy: A qualitative study. European journal of midwifery. 2023;7:4. 2. Doherty J, Coughlan B, Lynch S, Sheehy L, Martin CH, Martin C, et al. The importance of communication and involvement in decision-making: A study in Ireland exploring birth satisfaction using the Birth Satisfaction Scale-Revised (BSS-R). European journal of midwifery. 2023;7:12. 3. Fahlbeck H, Johansson M, Hildingsson I, Larsson B. 'A longing for a sense of security' - Women's experiences of continuity of midwifery care in rural Sweden: A qualitative study. Sexual & reproductive healthcare : official journal of the Swedish Association of Midwives. 2022;33:100759. 4. Olsen B, Forgaard A, Nordsletta AS, Sommerseth E, Røseth I. "I shut it out": expectant mothers' fear of childbirth after a traumatic birth-a phenomenological study. International journal of qualitative studies on health and well-being. 2022;17(1):2101209.
گروه مخاطب	پیام پژوهش
مدیران و سیاست‌گذاران حوزه سلامت (وزارت بهداشت، معاونت درمان، بیمارستان‌ها)	تجربیات مثبت و منفی زایمان قبلی، به‌طور مستقیم با سطح اعتماد مادران به ماماها در بارداری‌های بعدی ارتباط دارد. تقویت مهارت‌های ارتباطی و حمایت‌های عاطفی ماماها در حین زایمان، نه تنها تجربه مادر را بهبود می‌بخشد، بلکه اعتماد بلندمدت او را به سیستم مراقبتی افزایش می‌دهد و این اعتماد، پیش‌بینی‌کننده کاهش درخواست سزارین‌های غیرضروری و افزایش تمایل به فرزندآوری مجدد است.
ماماها و ارائه‌دهندگان مراقبت زایمانی	مادرانی که تجربه زایمان حمایت‌گرانه و محترمانه‌ای داشته‌اند، در زایمان‌های بعدی اعتماد بیشتری به ماما نشان می‌دهند، همکاری بهتری دارند و کمتر دچار ترس و اضطراب می‌شوند. این یافته، اهمیت نقش ماما به‌عنوان یک عنصر کلیدی در ایجاد تجربه مثبت تولد و حفظ سلامت روان مادر را برجسته می‌کند.
محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)	پیشنهاد نحوه کاربست
بیمارستان‌های آموزشی و درمانی (بخش زایمان)	طراحی و اجرای برنامه حمایت عاطفی و ارتباطی مستمر توسط ماماها برای مادران در حین لیبر و زایمان (همراه با چک‌لیست رفتارهای اعتمادساز). - ایجاد سیستم ثبت و پایش تجربه زایمان مادران و ارائه بازخورد به ماماها برای اصلاح عملکرد.
دانشکده‌های علوم پزشکی (گروه آموزشی مامایی)	گنجاندن ماژول "ارتباط درمانی و اعتمادسازی" در سرفصل‌های کارآموزی و کارورزی دانشجویان مامایی. - برگزاری کارگاه‌های نقش‌آفرینی (Role-Play) برای تمرین مهارت‌های همدلی و پاسخگویی به نیازهای عاطفی مادران.