عنوان طرح: بررسی ارتباط بین سطح سواد هوش مصنوعی با تفکر انتقادی و حل مسئله در دانشجویان اتاق عمل علوم پزشکی همدان 1404

مجری(ان): فرناز ایرانشاهی

همکار(ان): بهزاد ایمنی، صبا عقیلی، زهرا زین العابدینی، رویا نجفی وثوق، مهناز مقدری کوشا

تاریخ انتشار: 1405

نوع طرح: کاربردی

پیام کلیدی:

ارتقای سواد هوش مصنوعی در دانشجویان علوم پزشکی می‌تواند به تقویت تفکر انتقادی و مهارت حل مسئله کمک کند؛ ازاین‌رو، ادغام آموزش هوش مصنوعی در برنامه‌های درسی می‌تواند گامی مؤثر در ارتقای کیفیت آموزش و آمادگی حرفه‌ای دانشجویان باشد.

متن پیام پژوهشی:  

با گسترش کاربرد هوش مصنوعی در آموزش و خدمات سلامت، برخورداری دانشجویان علوم پزشکی از سواد هوش مصنوعی به یکی از نیازهای اساسی تبدیل شده است. بررسی ارتباط این سواد با تفکر انتقادی و مهارت حل مسئله، می‌تواند در تربیت دانش‌آموختگان توانمند، ارتقای کیفیت آموزش و بهبود تصمیم‌گیری‌های حرفه‌ای در محیط‌های بالینی مؤثر باشد.

این پژوهش نشان داد که آشنایی بیشتر دانشجویان با مفاهیم و کاربردهای هوش مصنوعی با توانایی بهتر آنان در تحلیل مسائل و تصمیم‌گیری آگاهانه ارتباط دارد. نتایج بیانگر آن است که آموزش صحیح و هدفمند هوش مصنوعی می‌تواند به تقویت مهارت‌های فکری و حل مسئله دانشجویان کمک کرده و آنان را برای استفاده مسئولانه از فناوری‌های نوین در محیط‌های آموزشی و درمانی آماده‌تر کند.

نتایج این پژوهش می‌تواند در بازنگری برنامه‌های درسی رشته‌های علوم پزشکی، طراحی کارگاه‌های آموزشی سواد هوش مصنوعی و تدوین برنامه‌های توانمندسازی دانشجویان و اعضای هیئت علمی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین مدیران آموزشی و سیاست‌گذاران می‌توانند از این یافته‌ها برای تدوین دستورالعمل‌های استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی در آموزش، تقویت مهارت‌های تفکر انتقادی و حل مسئله و ارتقای کیفیت آموزش علوم پزشکی بهره بگیرند.

تاثیرات و کاربردهای پژوهش:

نتایج این پژوهش می‌تواند در بهبود برنامه‌های آموزشی، ارتقای سواد هوش مصنوعی، تقویت مهارت‌های تفکر انتقادی و حل مسئله دانشجویان و تدوین سیاست‌های آموزشی مبتنی بر فناوری در علوم پزشکی مورد استفاده قرار گیرد.

محدودیتهای شواهد چه بودند؟

به دلیل مقطعی بودن مطالعه و انجام پژوهش در یک دانشگاه، تعمیم نتایج به سایر دانشجویان و استنباط رابطه علّی با محدودیت همراه است.

آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟

نتایج این پژوهش می‌تواند بر ارتقای کیفیت آموزش علوم پزشکی، افزایش سواد هوش مصنوعی، تقویت تفکر انتقادی و استفاده مسئولانه از فناوری در محیط‌های آموزشی و بالینی اثرگذار باشد اما از نظر سیاسی، ارزش‌های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو تبعات مستقیمی ندارد.

در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:

ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:

Iranshahi.farnaaz@gmail.com

منابع و مراجع:

1. Mansoor HM, Bawazir A, Alsabri MA, Alharbi A, Okela AH. Artificial intelligence literacy among university students—a comparative transnational survey. Frontiers in Communication. 2024; 9:1478476.
2. Salido A, Syarif I, Sitepu MS, Wana PR, Taufika R, Melisa R. Integrating critical thinking and artificial intelligence in higher education: A bibliometric and systematic review of skills and strategies. Social Sciences & Humanities Open. 2025; 12:101924.
3. Promma W, Imjai N, Usman B, Aujirapongpan S. The influence of AI literacy on complex problem-solving skills through systematic thinking skills and intuition thinking skills: An empirical study in Thai gen Z accounting students. Computers and Education: Artificial Intelligence. 2025; 8:100382.
4. Khlaif ZN, Salameh N, Ajouz M, Mousa A, Itmazi J, Alwawi A, et al. Using Generative AI in nursing education: Students’ perceptions. BMC Medical Education. 2025; 25(1):926.

گروه مخاطب

پیام پژوهش

دانشجویان

ارتقای سواد هوش مصنوعی می‌تواند به تقویت تفکر انتقادی و مهارت حل مسئله کمک کند و آمادگی آنان را برای تصمیم‌گیری در محیط‌های بالینی افزایش دهد.

اساتید

ادغام آموزش سواد هوش مصنوعی در برنامه‌های درسی و استفاده از روش‌های آموزشی مبتنی بر حل مسئله و تفکر انتقادی می‌تواند کیفیت یادگیری دانشجویان را بهبود بخشد.

مدیران آموزشی

طراحی دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی مرتبط با هوش مصنوعی و بازنگری برنامه‌های آموزشی می‌تواند زمینه ارتقای شایستگی‌های حرفه‌ای دانشجویان را فراهم کند.

محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)

پیشنهاد نحوه کاربست

دانشکده‌های علوم پزشکی

گنجاندن مباحث سواد هوش مصنوعی در برنامه درسی دانشجویان رشته‌های علوم پزشکی، به‌ویژه اتاق عمل.

پژوهشگران حوزه آموزش پزشکی

انجام مطالعات مداخله‌ای و چندمرکزی برای ارزیابی اثربخشی آموزش سواد هوش مصنوعی بر پیامدهای آموزشی و حرفه‌ای.