معاونت تحقیقات و فنآوری

عنوان طرح: طراحی و اجرای برنامه آموزشی تمایل به فرزندآوری براساس تئوری رفتار برنامه ریزی شده در زوجین در آستانه ازدواج شهر همدان (گرنت جوانی جمعیت و فرزند آوری)
مجری(ان): انسیه جنابی، فریده کاظمی		همکار(ان): عرفان ایوبی، سحر خوش روش، سیما فضلی، زهرا کرمی، سارا عبدلی
تاریخ انتشار: 1405		نوع طرح: کاربردی
پیام کلیدی: یک برنامه آموزشی کوتاه‌مدت و مبتنی بر نظریه، می تواند به‌طور معنی‌داری عوامل تعیین‌کننده اصلی قصد باروری را بهبود بخشد و پتانسیل خود را به‌عنوان یک راهبرد مؤثر در سلامت عمومی در شرایط باروری پایین نشان دهد.
متن پیام پژوهشی: نظریه بسط‌یافته رفتار برنامه‌ریزی‌شده (ETPB) با افزودن حمایت اطلاعاتی و عاطفی، قدرت پیش‌بینی‌کنندگی را افزایش می‌دهد. با توجه به اهمیت بافت فرهنگی، انجام مداخله‌ای بر اساس این نظریه برای زنان در آستانه ازدواج ضروری به نظر می‌رسد. هدف از این مطالعه، ارزیابی یک برنامه آموزشی مبتنی بر نظریه بسط‌یافته رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر قصد باروری در زنان در آستانه ازدواج در شهر همدان، ایران بود. یک برنامه آموزشی کوتاه‌مدت و مبتنی بر نظریه، می تواند به‌طور معنی‌داری عوامل تعیین‌کننده اصلی قصد باروری را بهبود بخشد و پتانسیل خود را به‌عنوان یک راهبرد مؤثر در سلامت عمومی در شرایط باروری پایین نشان دهد. نتایج این پژوهش می‌تواند در تدوین برنامه‌های آموزشی و مشاوره‌ای برای زوجین در شرف ازدواج مورد استفاده قرار گیرد. پزشکان و ماماها می‌توانند با در نظر گرفتن محتوای آموزشی از آن جهت افزایش یاروری استفاده کنند. همچنین این یافته‌ها زمینه انجام پژوهش‌های گسترده‌تر و تدوین راهنماهای بالینی آینده را فراهم می‌کند.
تاثیرات و کاربردهای پژوهش: این کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده نشان می‌دهد که یک مداخله‌ی آموزشی چهارجلسه‌ای مبتنی بر الگوی توسعۀ رفتار باروری به‌طور معناداری قصد فرزندآوری را در میان زنان در آستانۀ ازدواج در غرب ایران افزایش می‌دهد. پیامد اولیه، تفاوتی معنادار از نظر آماری در قصد فرزندآوری بین گروه مداخله و گروه کنترل نشان داد، به‌گونه‌ای که نسبت به‌مراتب بالاتری از قصد مثبت در گروه مداخله مشاهده شد. افزون بر این، مداخله منجر به بهبودهای معنادار در تمام سازه‌های ETPB از جمله باورهای رفتاری، باورهای هنجاری، کنترل رفتاری درک‌شده و حمایت اجتماعی گردید. این یافته‌ها حاکی از آن است که بهبودهای ایجادشده در تعیین‌کننده‌های روانی-اجتماعی به‌طور مؤثری به تغییر معناداری در قصد رفتاری اصلی منجر شده است. با توجه به کاهش نرخ باروری در ایران، چنین مداخلاتی راهبردهای مقیاس‌پذیر و مبتنی بر شواهدی را برای ترویج تصمیمات آگاهانه‌ی فرزندآوری در بستر مراقبت‌های بهداشتی اولیه ارائه می‌دهند.
محدودیتهای شواهد چه بودند؟ مطالعه بر سنجش قصد فرزندآوری متمرکز بود، نه رفتارهای بالفعل. دوم، گزارش‌های خوداظهاری ممکن است تحت تأثیر سوگیری مطلوبیت اجتماعی قرار گیرند. سوم، نمونه منحصراً شامل زنان مجرد در غرب ایران بود که تعمیم‌پذیری یافته‌ها را به مردان، زوج‌های متأهل یا سایر جمعیت‌ها محدود می‌کند. چهارم، فقدان پیگیری طولانی‌مدت، عدم‌اطمینان در مورد ماندگاری اثرات مداخله را به‌وجود می‌آورد. پنجم، تقریباً ۶۵٪ از شرکت‌کنندگان مستأجر با وضعیت اقتصادی-اجتماعی پایین تا متوسط بودند. اگرچه مداخله قصد کوتاه‌مدت را بهبود بخشید، محدودیت‌های ساختاری به‌ویژه هزینه‌های مسکن ممکن است مانع پایداری اثر شوند، زیرا مداخلات آموزشی به‌تنهایی نمی‌توانند موانع مادی را برطرف کنند.
آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟ خیر
در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:
ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:		en.jenabi@yahoo.com
منابع و مراجع: 1. Moeini B, Erfani A, Barati M, Doosti-Irani A, Hosseini H, Soheylizad M. Development and psychometric properties of an extended theory of planned behavior questionnaire for childbearing intentions and behaviors in Iran. Korean journal of family medicine. 2023;44(2):109. 2. Nguyen YTH, Sukontamarn P. Women’s education and desire for additional children in Vietnam: regional differences and the role of son preference. Journal of Biosocial Science. 2022;54(6):1047-66. 3. Fiskin G, Sari E. Evaluation of the relationship between youth attitudes towards marriage and motivation for childbearing. Children and Youth Services Review. 2021;121:105856. 4. Ahinkorah BO, Seidu A-A, Armah-Ansah EK, Budu E, Ameyaw EK, Agbaglo E, et al. Drivers of desire for more children among childbearing women in sub-Saharan Africa: implications for fertility control. BMC Pregnancy and Childbirth. 2020;20(1):778.
گروه مخاطب	پیام پژوهش
زنان	یک برنامه آموزشی کوتاه‌مدت و مبتنی بر نظریه، می تواند به‌طور معنی‌داری عوامل تعیین‌کننده اصلی قصد باروری را بهبود بخشد و پتانسیل خود را به‌عنوان یک راهبرد مؤثر در سلامت عمومی در شرایط باروری پایین نشان دهد.
محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)	پیشنهاد نحوه کاربست
درمانگاه های زنان و مراکز بهداشتی درمانی، کلینیک های مراقبت های بهداشتی، بیمارستان های زنان	یک برنامه آموزشی کوتاه‌مدت و مبتنی بر نظریه، می تواند به‌طور معنی‌داری عوامل تعیین‌کننده اصلی قصد باروری را بهبود بخشد و پتانسیل خود را به‌عنوان یک راهبرد مؤثر در سلامت عمومی در شرایط باروری پایین نشان دهد.