عنوان طرح: بررسی تاثیر آموزش به روش مشاوره مجازی بر خودکارآمدی و استرس ادراک شده در نوجوانان مبتلا به آسم مراجعه کننده به بیمارستان اکباتان شهر همدان در سال 1404: یک کارآزمایی بالینی تصادفی سازی شده

مجری(ان): محمد ترابی

همکار(ان): دانیال مرادی، زهرا کریمی وفا، وحید احمدی پناه مهرآبادی

تاریخ انتشار:  1405

نوع طرح: کاربردی

پیام کلیدی:

آموزش مشاوره مجازی، روشی ساده، کم‌هزینه و مؤثر برای بهبود سلامت روان و خودکارآمدی نوجوانان مبتلا به آسم است.

متن پیام پژوهشی:  

آسم یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن در نوجوانی است که علاوه بر مشکلات تنفسی، باعث کاهش خودکارآمدی و افزایش استرس می‌شود. با توجه به محدودیت‌های دسترسی به آموزش حضوری، نیاز به روش‌های نوین و در دسترس مانند مشاوره مجازی احساس می‌شود.

 در این پژوهش، نوجوانانی که مشاوره مجازی دریافت کردند، اعتمادبه‌نفس و توانایی مدیریت بیماری‌شان به‌طور چشمگیری افزایش یافت و استرس روزمره‌شان به‌طور قابل توجهی کم شد. این بهبودها حتی یک ماه پس از پایان جلسات هم ادامه داشت، در حالی که نوجوانانی که فقط آموزش معمولی بیمارستان را دریافت کردند، تغییر چندانی نداشتند.

 نتایج این پژوهش می‌تواند در کلینیک‌های آسم، مراکز مراقبت‌های اولیه و برنامه‌های تله‌مدیسین دانشگاه علوم پزشکی همدان استفاده شود. پرستاران می‌توانند با آموزش کوتاه‌مدت، این جلسات را ارائه دهند. همچنین، قابل تعمیم به سایر بیماری‌های مزمن در نوجوانان است و به کاهش بار روانی خانواده‌ها و هزینه‌های درمانی کمک می‌کند.

تاثیرات و کاربردهای پژوهش:

بهبود کیفیت زندگی نوجوانان، کاهش مراجعه‌های غیرضروری به بیمارستان و تقویت نقش پرستار در آموزش مجازی.

محدودیتهای شواهد چه بودند؟

پیگیری کوتاه‌مدت (یک ماهه) و تکیه بر خودگزارشی ابزارها.

آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟

خیر

در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:

ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:

mo.torabi@umsha.ac.ir

منابع و مراجع:

1.  Shamsizadeh M, et al. The effects of education and telephone nurse follow-up on diabetes management self-efficacy. Avicenna Journal of Nursing and Midwifery Care, 2021.

2.  Nazari AM, et al. The effect of online training on patient’s quality of life. BMC Nursing, 2024.

3.  Kostani K, et al. The role of telenursing in the management of Diabetes Type 1. Int J Nurs Stud, 2018.

4.  Bayat H, et al. The effectiveness of stress management training on perceived stress in students with asthma. Journal of Psychological Science, 2024.

گروه مخاطب

پیام پژوهش

سیاست‌گذاران و مدیران سلامت

  ضرورت ادغام خدمات سلامت دیجیتال (E-Health) در پروتکل‌های مراقبتی بیماری‌های مزمن.

از آنجایی که مشاوره مجازی هزینه‌های سفر و زمان کادر درمان را کاهش می‌دهد و در عین حال اثربخشی بالینی دارد، پیشنهاد می‌شود زیرساخت‌های لازم برای آموزش‌های از راه دور در بیمارستان‌های سطح یک (مانند اکباتان) در بودجه‌های سلامت دیده شود.

کادر درمان و متخصصان

 انتقال تمرکز از مدل «درمان صرف دارویی» به مدل «مراقبت روانی-آموزشی»

استفاده از مداخلات مجازی می‌تواند مکمل قدرتمندی برای درمان‌های استنشاقی باشد. کادر درمان باید علاوه بر مدیریت علائم جسمی آسم، از ابزارهای آموزشی دیجیتال برای ارتقای «خودکارآمدی» نوجوانان استفاده کنند تا میزان وابستگی بیمار به مراجعات مکرر و اورژانسی کاهش یابد.

خانواده‌ها و مراقبان

نقش حمایتی خانواده در فضای دیجیتال.

خانواده‌ها باید به عنوان تسهیل‌گران استفاده از ابزارهای آموزشی مجازی عمل کنند. توجه به سلامت روان نوجوان (کاهش استرس) در کنار کنترل فیزیکی آسم، می‌تواند تعاملات خانوادگی را بهبود بخشیده و از اضطراب ناشی از بیماری در محیط خانه جلوگیری کند.

نوجوانان

ارتقای توانمندی شخصی و مدیریت مستقل بیماری.

نوجوانان با استفاده از منابع آموزشی مجازی، نه تنها دانش خود را افزایش می‌دهند، بلکه احساس کنترل بیشتری بر زندگی خود (خودکارآمدی) پیدا می‌کنند که این امر مستقیماً با کاهش احساس درماندگی و استرس مرتبط است.

پژوهشگران و جامعه علمی

تأیید کارآمدی روش‌های نوین در جمعیت‌های خاص

این مطالعه نشان داد که مداخله مجازی در بستر فرهنگی ایران و برای گروه سنی نوجوانی، نتایج مثبتی دارد. پیشنهاد می‌شود در مطالعات آتی، تأثیر طول دوره مداخله و میزان تعامل (Engagement) در پلتفرم‌های مختلف بر پایداری نتایج بررسی شود.

محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)

پیشنهاد نحوه کاربست

بیمارستان‌ها و مراکز درمانی:

طراحی پروتکل آموزشی دیجیتال: پیشنهاد می‌شود بیمارستان‌های تخصصی، یک پروتکل استاندارد «آموزش مجازی» را در کنار درمان دارویی قرار دهند. پس از تشخیص آسم در نوجوان، به جای تنها ارائه بروشورهای کاغذی، یک لینک دسترسی به پلتفرم مشاوره مجازی برای بیمار فعال شود.

استقرار واحد مشاوره آنلاین: ایجاد بخشی در واحدهای خدمات سلامت که کادر درمان (پرستاران یا روان‌شناسان) بتوانند در بازه‌های زمانی مشخص، جلسات کوتاه آموزشی و پایش استرس را به صورت مجازی با نوجوانان انجام دهند.

صنایع تولید ابزار آموزشی:

 توسعه اپلیکیشن‌های تعاملی: با توجه به سن نوجوان، پیشنهاد می‌شود نتایج این تحقیق در طراحی اپلیکیشن‌هایی به کار گرفته شود که از عناصر «بازی‌وارسازی» برای افزایش خودکارآمدی استفاده می‌کنند (مثلاً دریافت امتیاز یا نشان افتخار با ثبت صحیح دوز دارو یا انجام تمرینات تنفسی).

 سیستم‌های هشدار هوشمند: کاربست نتایج در طراحی سیستم‌هایی که با پایش سطح استرس یا علائم تنفسی بیمار در اپلیکیشن، به طور خودکار پیام‌های آرام‌بخش یا توصیه‌های آموزشی را به او ارسال می‌کنند.