معاونت تحقیقات و فنآوری

عنوان طرح: بررسی نگرش زوجین نابارور به روشهای اهدایی درمان ناباروری و عوامل موثر بر آن – مرور سیستماتیک
مجری(ان): منصوره رفائی، سامره قلیچ خانی، آزیتا تیزنوبیک		همکار(ان): عرفان ایوبی امیرآباد، ساجد عربیان
تاریخ انتشار: 1404		نوع طرح: کاربردی
پیام کلیدی: نگرش زوج‌ها نسبت به روش‌های اهدایی تحت تأثیر عوامل فردی و فرهنگی است؛ افزایش آگاهی و مشاوره علمی می‌تواند پذیرش را بهبود بخشد.
متن پیام پژوهشی: روش‌های اهدایی یکی از ابزارهای مهم درمان ناباروری هستند، اما نگرش زوج‌ها به آن‌ها تحت تأثیر عوامل فردی، اجتماعی، فرهنگی و دینی قرار دارد. شناخت این عوامل برای طراحی برنامه‌های آموزشی، مشاوره و سیاست‌گذاری سلامت باروری حیاتی است. براساس مرور سیستماتیک ۱۰ مطالعه، نگرش زوج‌ها به اهدای تخمک، اسپرم، جنین و رحم اجاره‌ای متغیر است. پذیرش جنین بیشتر است و اسپرم و رحم اجاره‌ای کمترین پذیرش را دارند. عواملی مانند سن، جنسیت، تحصیلات، تجربه قبلی ART، حمایت خانواده و باورهای فرهنگی و مذهبی بر نگرش آن‌ها اثرگذار هستند. این یافته‌ها می‌توانند برای طراحی کمپین‌های آموزشی، جلسات مشاوره برای زوج‌های نابارور و بازنگری دستورالعمل‌های قانونی و اخلاقی استفاده شوند. همچنین برای مدیران مراکز درمانی، سیاست‌گذاران سلامت و پژوهشگران می‌تواند مبنای برنامه‌ریزی جهت افزایش پذیرش روش‌های اهدایی و ارتقای آموزش‌های مرتبط با آن باشد.
تاثیرات و کاربردهای پژوهش: آموزش عمومی و ارتقای سلامت: افزایش آگاهی و تغییر رفتار زوج‌ها در مواجهه با روش‌های اهدایی. سیاست‌گذاری و تنظیم مقررات: کمک به تدوین راهنماها و دستورالعمل‌های حمایت‌کننده و فرهنگی‌مدار. هدایت پژوهش‌های آتی: شناسایی شکاف‌های دانش و ضرورت مطالعات طولی و بین‌کشوری
محدودیتهای شواهد چه بودند؟ اکثر مطالعات مقطعی و مشاهده‌ای هستند و تعمیم نتایج به همه جمعیت‌ها محدود است. کنترل کامل بر عوامل مخدوش‌کننده مانند فرهنگ، مذهب و سابقه درمان در همه مطالعات ممکن نبوده است. تفاوت در ابزار سنجش نگرش و نوع روش‌های اهدایی، مقایسه و نتیجه‌گیری یکپارچه را محدود کرده است.
آیا این خبر می تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته باشد؟ این مطالعه می‌تواند آگاهی جامعه را افزایش دهد، نگرانی‌ها و ملاحظات اخلاقی و فرهنگی را روشن کند و به سیاست‌گذاران و سازمان‌های تنظیم‌گر در تدوین دستورالعمل‌ها و حمایت از زوج‌های نابارور کمک کند.
در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود:
ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح:		mansourehrefaei@yahoo.com
منابع و مراجع: 1. Baykal, B., et al. (2008). Attitudes of infertile couples towards gamete donation. Fertility and Sterility 2. Rajinikanthan, V., et al. (2016). Acceptance of embryo donation in Indian infertile couples. Journal of Reproductive Medicine. 3. Latifnejad, R., et al. (2019). Cultural beliefs and attitudes towards gamete donation in Iran. International Journal of Fertility & Sterility. 4. Sheikhian, L., et al. (2020). Individual and social factors influencing attitudes toward assisted reproductive technologies in Iran. BMC Public Health.
گروه مخاطب	پیام پژوهش
عموم مردم و بیماران	پذیرش روش‌های اهدایی (تخمک، اسپرم، جنین، رحم اجاره‌ای) متغیر است و تحت تأثیر عوامل فرهنگی، دینی و اجتماعی قرار دارد. افزایش آگاهی و دریافت مشاوره علمی می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر و کاهش تردید کمک کند.
سیاست‌گذاران و مدیران حوزه سلامت	با توجه به تأثیر باورهای فرهنگی، دینی و اجتماعی بر پذیرش روش‌های اهدایی، طراحی راهنماها و برنامه‌های آموزشی متناسب با فرهنگ و ارزش‌های محلی ضروری است. حمایت قانونی و برنامه‌ریزی در جهت تسهیل دسترسی به روش‌های اهدایی مورد نیاز است.
مراکز صنعتی و تولیدکنندگان دستگاه‌ها	ارائه مشاوره جامع و آموزشی به زوج‌های نابارور درباره روش‌های اهدایی، پیامدهای آن و حمایت‌های اجتماعی، می‌تواند پذیرش و رضایت بیماران را افزایش دهد.
پژوهشگران و جامعه علمی	عوامل فردی، جمعیت‌شناختی و فرهنگی متنوع بر نگرش زوج‌ها تأثیرگذار است. نیاز به مطالعات طولی و بین‌کشوری برای تحلیل دقیق‌تر این عوامل وجود دارد.
محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)	پیشنهاد نحوه کاربست
محل بکارگیری نتایج تحقیق	طراحی کمپین‌های آموزشی و مشاوره‌ای برای آگاه‌سازی زوج‌ها درباره روش‌های اهدایی، پیامدها، محدودیت‌ها و فواید احتمالی آن‌ها.
جامعه (آموزش عمومی)	ارائه جلسات آموزشی و مشاوره‌ای شخصی و گروهی، اطلاع‌رسانی شفاف درباره قوانین و اخلاقیات مرتبط با اهدای گامت و جنین، و تقویت حمایت روانی زوجین.
صنعت و محیط‌های کاری	تدوین و بازنگری دستورالعمل‌ها و چارچوب‌های قانونی و اخلاقی برای استفاده از روش‌های اهدایی با توجه به فرهنگ، مذهب و حمایت اجتماعی.
سیاست‌گذاری سلامت و تنظیم مقررات	تخصیص منابع مالی و حمایت از مطالعات طولی و چندمرکزی برای بررسی عوامل فردی، اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر نگرش و پذیرش روش‌های اهدایی.