عنوان طرح : بررسی حساسیت و ویژگی استفاده از هوش مصنوعی در تشخیص، طبقه بندی و پیش آگهی سرطان سلول‌های سنگفرشی دهان: یک مرور ساختار یافته و متاآنالیز

مجری/ مجریان : محمد مهدی ملکی               همکار/ همکاران :            

 تاریخ انتشار: اردیبهشت1403             نوع طرح : طرح تحقیقاتی دانشجویی

عنوان خبر: نقش مؤثر هوش مصنوعی در تشخیص زودهنگام و طبقه‌بندی سرطان دهان

متن خبر:

پژوهشگران در یک مطالعه مروری نظام‌مند و متاآنالیز جدید، عملکرد الگوریتم‌های هوش مصنوعی را در تشخیص، طبقه‌بندی و پیش‌آگهی سرطان سلول‌های سنگفرشی دهان (OSCC) بررسی کردند.

سرطان سلول‌های سنگفرشی دهان یکی از تهاجمی‌ترین سرطان‌های ناحیه سر و گردن است که به‌دلیل تشخیص دیرهنگام در بسیاری از بیماران، نرخ بقا و کیفیت زندگی را به شدت کاهش می‌دهد. روش‌های سنتی تشخیص نظیر نمونه‌برداری و بررسی بافت‌شناسی، با محدودیت‌هایی مانند خطای انسانی و زمان‌بر بودن مواجه هستند. در سال‌های اخیر، الگوریتم‌های یادگیری ماشین و هوش مصنوعی به‌عنوان ابزاری نوین برای ارتقاء دقت و سرعت تشخیص این بیماری مطرح شده‌اند.

در این مطالعه، پژوهشگران با جست‌وجو در چهار پایگاه معتبر (PubMed، Scopus، Web of Science و Embase) تا دسامبر ۲۰۲۴، در مجموع ۲۸ مطالعه واجد شرایط را وارد تحلیل نهایی کردند. نتایج متاآنالیز نشان داد که مدل‌های هوش مصنوعی در مجموع دارای حساسیت ۹۰ درصد، ویژگی ۸۹ درصد و میانگین AUC برابر با ۰.۷۳۳ هستند. این مقادیر نشان‌دهنده دقت مناسب این ابزارها به‌ویژه در مرحله تشخیص اولیه و طبقه‌بندی مراحل بیماری است.

بر اساس یافته‌های این پژوهش، استفاده از هوش مصنوعی در محیط‌های کم‌برخوردار می‌تواند موجب تسریع تشخیص، کاهش هزینه‌های درمانی و بهبود کیفیت مراقبت از بیماران شود. پژوهشگران تأکید دارند که مطالعات آینده باید با داده‌های چندمرکزی، تنوع نژادی و با رعایت ملاحظات اخلاقی ادامه یابد تا مسیر ورود این فناوری به کاربردهای بالینی هموارتر گردد.

منبع:

وزیری امجد، سمانه و همکاران. بررسی حساسیت و ویژگی استفاده از هوش مصنوعی در تشخیص، طبقه بندی و پیش آگهی سرطان سلول‌های سنگفرشی دهان: یک مرور ساختار یافته و متاآنالیز. همدان: دانشگاه علوم پزشکی همدان،1404

Vaziri Amjad, S., et al. Investigating the sensitivity and specificity of using artificial intelligence in the diagnosis, classification and prognosis of oral squamous cell carcinoma: A systematic review and meta-analysis. Hamadan: Hamadan University of MedicalSciences,2025.

گروه مخاطب

پیام پژوهش

دندانپزشکان

هوش مصنوعی ابزاری مؤثر برای تشخیص سریع و دقیق سرطان دهان است و می‌تواند به بهبود درمان و کاهش وابستگی به روش‌های سنتی کمک کند.

محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)

پیشنهاد نحوه کاربست

مطب های دندانپزشکی

به‌عنوان یک ابزار کمک‌تشخیصی، ضایعات مشکوک دهانی را از طریق عکس‌برداری ساده یا اسکن با دقت بالا تحلیل کرده و احتمال سرطان را به‌صورت خودکار گزارش دهد. این فناوری موجب تشخیص زودهنگام، کاهش ارجاع‌های غیرضروری، و ارتقاء تصمیم‌گیری بالینی در محیط‌های عمومی دندانپزشکی می‌شود.

لینک مقاله :

ایمیل ارتباطی و تلفن مجری اصلی طرح: m.m.maleki00@gmail.com