به گزارش وب‌دا همدان، دکتر علیرضا سلطانیان در مراسم روز کتابدار که به همت مدیریت مرکز اطلاع‌رسانی معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه و با مشارکت انجمن علمی کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی و دانشکده پیراپزشکی برگزار شد، اظهار کرد: واقعیت این است که کتابخوانی در دهه‌های اخیر در جامعه ما محجور شده و بسیاری از دانشجویان و اعضای هیئت علمی تنها به مطالعه کتاب‌های درسی محدود شده‌اند.

وی افزود: در یکی از کلاس‌های خود از دانشجویان پی‌اچ‌دی پرسیدم چند نفر از آن‌ها تا کنون چهار یا پنج کتاب غیر از دروس دانشگاهی خوانده‌اند و تنها تعداد معدودی پاسخ مثبت دادند. این امر نشان‌دهنده ضرورت فرهنگ‌سازی برای مطالعه و استفاده از منابع معتبر علمی است.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه ادامه داد: تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که کتاب‌های غیر درسی می‌خوانند، روابط اجتماعی گسترده‌تر و توانمندی ذهنی بالاتری دارند. این موضوع اهمیت دارد زیرا مطالعه می‌تواند نقش پیشگیرانه در سلامت ذهنی و کاهش خطر بیماری‌هایی مانند آلزایمر داشته باشد.

 وی تبیین کرد: کسانی که در مراحل اولیه آلزایمر هستند، با خواندن کتاب، یادگیری زبان دوم، حل جدول سودوکو و فعالیت‌های مشابه، می‌توانند اثرات این بیماری را کاهش دهند؛ کتابخوانی مثل یک واکسن ذهنی برای آینده است.

دکتر سلطانیان با اشاره به تأثیر فضای مجازی بر کاهش زمان مطالعه گفت: بخش زیادی از وقت روزانه افراد صرف مطالب بدون منبع و اعتبار در فضای مجازی می‌شود، در حالی که کتاب‌های معتبر دارای نویسنده و ناشر مشخص هستند و امکان بررسی علمی آن‌ها وجود دارد. وی خواستار توجه ویژه دانشجویان و کارکنان به مطالعه منابع مستند و قابل استناد شد تا مهارت علمی و پژوهشی آن‌ها ارتقا یابد.

وی همچنین به وضعیت کتابخانه‌های دانشگاه اشاره کرد و بیان کرد: متأسفانه کاهش نیروها و تغییر پست‌های کتابداران باعث شده بسیاری از فارغ‌التحصیلان رشته کتابداری علاقه‌ای به فعالیت در کتابخانه‌ها نداشته باشند. معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه افزود: نگاه سنتی به کتابداری و عدم استفاده از توانایی‌های تکنولوژیک کتابداران، موجب شده نقش این افراد کمتر دیده شود، در حالی که کتابدار باید نقش هدایتگر در جستجو و استفاده از منابع علمی را ایفا کند.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه در ادامه گفت: فارغ‌التحصیلان کتابداری می‌توانند دانشجویان و اعضای هیئت علمی را در استفاده صحیح از منابع علمی، اصول ریویو آرتیکل و جستجوی علمی هدایت کنند. این مهارت‌ها نه تنها به بهره‌وری علمی دانشگاه کمک می‌کند، بلکه جایگاه کتابداران را در جامعه علمی تثبیت می‌کند. وی تأکید کرد که پست کتابدار باید به‌درستی ارزش‌گذاری شود و از تبدیل آن به امور دیگر جلوگیری شود تا فرهنگ مطالعه و پژوهش در دانشگاه‌ها تقویت شود.

وی در پایان خطاب به دانشجویان و کتابداران گفت: هر فرد باید توانایی‌ها و مهارت‌های خود را به جامعه عرضه کند و از منابع علمی به بهترین شکل استفاده کند. کتابداران با هدایت درست، می‌توانند مسیر پژوهش و یادگیری علمی را روشن کنند و تأثیر قابل توجهی در توسعه علمی دانشگاه و کشور داشته باشند.

دکتر سید عابدین حسینی آهنگری، معاون بین‌الملل دانشگاه و عضو هیئت علمی گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی نیز بر اهتمام رئیس دانشگاه به اهمیت مطالعه و کتاب‌خوانی تاکید کرد و اظهار داشت: دکتر بهروز کارخانه‌ای رئیس دانشگاه علوم پزشکی همدان، رویه‌ای را در جلسات هیئت‌رئیسه پایه‌گذاری کرده‌اند که در هر جلسه یک کتاب معرفی می‌شود و به مطالعه ارزش ویژه‌ای قائل هستند. این اقدام بی‌شک فرهنگ مطالعه را در بدنه دانشگاه، کارکنان و دانشجویان گسترش خواهد داد.

وی افزود: اهمیت آگاهی، خودشناسی و خداشناسی از اهداف اصلی رشته و گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی است و کتابداران و دانشجویان این گروه نقش بسیار ارزشمندی در ارتقای سواد سلامت دارند.

دکتر حسین وکیلی، مدیر اطلاع‌رسانی پزشکی و رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی همدان نیز در این مراسم گزارشی جامع از فعالیت‌ها و دستاوردهای کتابخانه مرکزی ارائه داد و بر نقش مخازن و سامانه‌های انتقال تجربه در حوزه سلامت تأکید کرد.

 وی بیان کرد: نرم‌افزار کتابخانه مرکزی با آخرین ورژن خود در سطح کشور، خدمات اطلاعاتی متنوعی را به دانشجویان، اساتید، محققان دانشگاه و حتی افراد خارج از دانشگاه ارائه می‌کند و در حال حاضر ۱۷۷۷ عنوان کتاب الکترونیکی در این سامانه بارگذاری شده است.

مدیر اطلاع‌رسانی پزشکی و رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: بودجه خرید منابع چاپی و الکترونیکی دانشگاه در سال ۱۴۰۴ بالغ بر ۸۴۰ میلیون تومان بوده و طی هشت ماه گذشته بیش از یک میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان منابع الکترونیکی خریداری شده است که نسبت به سال گذشته ۶۰ درصد افزایش داشته است. در مجموع ۱۸۲۳ عنوان کتاب چاپی و ۱۱۲۹ عنوان کتاب الکترونیکی به سامانه افزوده شده و تمام این منابع در اختیار کتابخانه‌های بیمارستانی و دانشکده‌ای قرار گرفته است.

وی همچنین به ارائه آماری کلی از مجموعه کتابخانه‌ها پرداخت و گفت: در کتابخانه مرکزی ۴۹۴۱۴ کتاب چاپی و ۱۷۷۷ عنوان کتاب الکترونیکی موجود است و در کتابخانه‌های دانشکده‌ای و بیمارستانی دانشگاه، ۷۰۱۵ کتاب دیگر موجود می‌باشد. مجموع منابع اطلاعاتی دانشگاه شامل کتاب‌های چاپی و الکترونیکی بیش از ۱۳۷ هزار عنوان است که طرح‌های تحقیقاتی و پایان‌نامه‌ها آمار جداگانه‌ای دارند.

دکتر وکیلی مفرد ادامه داد: سامانه ثبت نام و صدور گواهی‌های الکترونیکی، فعالیت اداره علم‌سنجی، به‌روزرسانی وب‌سایت کتابخانه مرکزی، مدیریت پایگاه‌های اطلاعاتی و برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای اعضای هیئت علمی، دانشجویان و کارکنان دانشگاه از دیگر فعالیت‌های مهم کتابخانه است. در هشت ماه گذشته ۱۶ کارگاه برای اعضای هیئت علمی، ۴۵ کارگاه برای دانشجویان و ۲۴ کارگاه برای کارکنان برگزار شده است.

مدیر اطلاع‌رسانی پزشکی و رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی همدان تصریح کرد: در حوزه ترجمان دانش، کتابخانه مرکزی با تشکیل گروه‌های تخصصی و استفاده از اعضای هیئت علمی پژوهشی دانشگاه، موفق به کسب رتبه اول در بین دانشگاه‌های تیپ ۲ کشور شده است و بیش از ۴۰ خبر پژوهشی و ۴۰ محتوای آموزشی شامل فیلم و پادکست در سامانه بارگذاری شده است.

وی در پایان یادآور شد: دسترسی به پایگاه‌های اطلاعاتی، رتبه‌بندی دانشگاه و فعالیت‌های اداره علم‌سنجی موجب ارتقای سطح علمی دانشگاه شده و تلاش‌های کارکنان کتابخانه و حمایت معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه، این دستاوردها را ممکن ساخته است. در ادامه مراسم، فاطمه حیدری، دبیر انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی دانشگاه به معرفی این انجمن پرداخت و اقدامات صورت‌گرفته در آن را تشریح کرد.

دکتر نادیا صنیعی، عضو هیئت علمی دانشکده پیراپزشکی نیز درباره بازار کار و نقش دانش‌آموختگان رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی در جامعه سخن گفت و تصریح کرد: تعاملات کتابداران و فرهیختگان در تبیین جایگاه این رشته اهمیت فراوانی دارد.