معاونت تحقیقات و فنآوری

عنوان طرح : بررسی روند پنج ساله علل مرگ و میر استان همدان از سال 1394 تا 1398 مجری/ مجریان : علی محمدپور،حمید بورقی همکار/ همکاران : حسن ابراهیم پور صدقیانی ، پگاه خزایی، فرزانه کیمیایی، مرضیه نادری شهاب تاریخ انتشار: اسفند 1402
عنوان خبر: سه عامل اول فوت در طی سال های 1394 تا 1398 در استان همدان به ترتیب بیماری های قلب و عروق (PMR= 46/7)، نئوپلاسم ها (PMR= 13/8) و حوادث و علل خارجی صدمات (PMR=8/8) بوده است و در رده چهارم بیماری های تنفسی (PMR= 6/7) قرار داشته است.
متن خبر: بررسی روند مرگ و میر استان همدان طی سال های 1394 – 1398 نشان داد که سه عامل اول فوت در استان همدان به ترتیب بیماری های قلب و عروق (PMR= 46/7)، نئوپلاسم ها (PMR= 13/8) و حوادث و علل خارجی صدمات (PMR=8/8) بوده است و در رده چهارم بیماری های تنفسی (PMR= 6/7) قرار داشته است. بیماری های قلب و عروق، نئوپلاسم ها و بیماری های تنفسی در فوت زنان نقش بیشتری داشته است. نسبت مرگ و میر نسبی بیماری های قلب و عروق در خانم ها نسبت به آقایان بیشتر بوده است. در مردان به ترتیب عواملی چون بیماری های قلبی و عروقی، نئوپلاسم ها و حوادث و علل خارجی صدمات سه عامل اول فوت بوده است. نسبت مرگ و میر نسبی مربوط به حوادث و علل خارجی صدمات در اقایان 3 برابر بیشتر از خانم ها بوده است.
گروه مخاطب	پیام پژوهش
خانواده	تعداد مرگ در بین شهریور تا مهر ماه تمامی سال های مورد بررسی سیر صعودی داشته است. رفتارهای پرخطر نوجوانان در فصل تابستان، افزایش مسافرت ها در ماه های پایانی تابستان و بروز حوادث ترافیکی و یا مشاغل فصلی امکان ایجاد برخی تغییرات در میزان مرگ و میر در ماه های سال را امکان پذیر می نمایند.
خانواده	بیماری های قلب و عروق، نئوپلاسم ها و بیماری های تنفسی در فوت زنان نقش بیشتری دارند. نسبت مرگ و میر نسبی بیماری های قلب و عروق در خانم ها نسبت به آقایان بیشتر بوده است.
خانواده	در مردان به ترتیب عواملی چون بیماری های قلبی و عروقی، نئوپلاسم ها و حوادث و علل خارجی صدمات سه عامل اول فوت بوده است. نسبت مرگ و میر نسبی مربوط به حوادث و علل خارجی صدمات در اقایان 3 برابر بیشتر از خانم ها بوده است.
مسئولان سلامت استان همدان	تعداد مرگ در بین شهریور تا مهر ماه تمامی سال های مورد بررسی سیر صعودی داشته است. این یافته نشان می دهد که در برخی ماه های سال رویداد مرگ و میر به دلایلی روند افزایشی می تواند داشته باشد. به عنوان مثال فعالیت های خاص از جمله رفتارهای پرخطر نوجوانان در فصل تابستان ، افزایش مسافرت ها در ماه های پایانی تابستان و بروز حوادث ترافیکی و یا مشاغل فصلی امکان ایجاد برخی تغییرات در میزان مرگ و میر در ماه های سال را امکان پذیر می نمایند.
مسئولان سلامت استان همدان	یافته های مطالعه نشان داد در سال ۱۳۹۸ تعداد موارد مرگ و میر نسبت به سال های گذشته (۹۷-۱۳۹۴) فراوانی بیشتری(حدود 1000 نفر) داشته است. در واقع این امر اشاره به شناسائی و شیوع ابتدائی بیماری کووید-۱۹‌ در ایران دارد.
مسئولان سلامت استان همدان	بیماری های قلب و عروق، نئوپلاسم ها و بیماری های تنفسی در فوت زنان نقش بیشتری دارند و عامل حوادث و علل خارجی صدمات در گروه زنان در جایگاه پنجم قرار می گیرد. نسبت مرگ و میر نسبی بیماری های قلب و عروق در خانم ها نسبت به آقایان بیشتر بوده است.
مسئولان سلامت استان همدان	در مردان به ترتیب عواملی چون بیماری های قلبی و عروقی، نئوپلاسم ها و حوادث و علل خارجی صدمات سه عامل اول فوت بوده است. از طرفی نسبت مرگ و میر نسبی مربوط به حوادث و علل خارجی صدمات در اقایان 3 برابر بیشتر از خانم ها بوده است.
مسئولان سلامت استان همدان	براساس یافته های مطالعه حاضر(جدول 2)، میانگین سنی فوت شدگان ( بیشتر از ۱ سال) در روستا ‌( ۲۰ ۱/۷۰ سال) از میانگین سنی فوت شدگان شهر(۷/۱۹۴/۶۹ سال) بیشتر بوده است. بررسی فراوانی مرگ و میر با توجه به گروه های سنی نشان داد که در دوره مورد بررسی، روند مرگ و میر در گروههای سنی 64-45 ساله و بالای 65 سال روند افزایشی داشته است. این یافته می تواند تا اندازه ای به بروز بیماری کوید-19 و درگیر نمودن این گروه های سنی اشاره نماید.
مسئولان سلامت استان همدان مسئولان جمعیت استان مسئولان ارشد استان	یافته ها نشان داد میزان مرگ و میر تقریباً در سال های مورد بررسی (به غیر از سال ۱۳۹۸ ( با افزایش ۳/۲ درصد)) ثابت بوده است، اما میزان تولد خام در تمامی شهرستان های استان و در نهایت در سطح استان کاملا ً سیر نزولی داشته است. این یافته ها حاکی است که فاکتورها و عوامل تأثیرگذار بر رشد جمعیت رو به کاهش می باشد.
مسئولان سلامت استان همدان	بر اساس یافته های مطالعه مشخص شد که ۳ عامل اول فوت در طی سال های مورد بررسی در استان همدان به ترتیب بیماری های قلب و عروق (PMR= 46/7) نئوپلاسم ها (PMR= 13/8) حوادث و علل خارجی صدمات (PMR=8/8) بوده است و در رده چهارم بیماری های تنفسی (PMR= 6/7) قرار داشته است.
مسئولان سلامت استان همدان	براساس یافته های مطالعه مشخص شد بیماری های قلب و عروق ، نئوپلاسم ها، بیماری های غدد درون ریز و متابولیک، اختلالات روانی و رفتاری، بیماری های تنفسی و گوارشی و بیماری های زنان و زایمان به عنوان علل مرگ و میر طی سال های مورد بررسی روند صعودی داشته است و تنها عامل سوم یعنی حوادث و علل خارجی صدمات تا اندازه ای روند نزولی داشته است.
مسئولان سلامت استان همدان مسئولان ارشد استان	بر اساس یافته های مطالعه، تعداد فوتی های سال 1398 نسبت به سایر سال های مورد مطالعه حدود 1000 نفر اختلاف را نشان می دهد. از طرفی در سال 1398 کدهای U00-U99 به تعداد 42 مورد به عنوان علت مرگ استفاده شده است؛ در صورتی که این کدها در سال های قبل اصلا ًاستفاده نشده است. همانطور که می دانیم کدهای U در طبقه بندی بین المللی بیماری ها و علل مرگ و میر برای بیماری های خاص و نوظهور از جمله کوید-19 استفاده می شوند. این یافته ها حاکی از این حقیقت است که در سال 1398 به احتمال زیاد افراد بیشتری به بیماری نوظهور کوید-19 مبتلا شده بوده اند.
محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)	پیشنهاد نحوه کاربست
جامعه	خانواده ها باید مراقب رفتارهای پرخطر نوجوانان در فصل تابستان باشند. مسافرت ها در ماه های پایانی تابستان باید با مراقبت بیشتری نسبت به بروز حوادث ترافیکی صورت گیرد.
جامعه	خانواده ها و بخصوص خانم ها باید در برنامه های ورزشی شرکت مداوم داشته باشند. استفاده از غذای سالم ضروری است. دوری از محیط های الوده به خصوص هوای الوده ضروری است.
جامعه	مردان جامعه باید مراقبت بیشتری درخصوص صدمات ناشی از حوادث ترافیکی و علل خارجی صدمات داشته باشند. مردان حدود سه برابر زنان در معرض حوادث و صدمات هستند. اعضای خانواده به خصوص زنان باید در مورد حوادث و صدمات، از مردان مراقبت بیشتری داشته باشند.
جامعه و صنایع	رعایت مسائل ایمنی در محیط های کاری کاملا ضروری می باشد.
مسئولان سلامت استان همدان	در برخی ماه های سال به خصوص اخر تابستان مراقب عوامل ایجاد کننده صدمات باشند. زمینه های فعالیت های سالم ورزشی را برای خانواده ها به خصوص زنان فراهم اورند. توزیع و تامین غذای سالم را پایش نمایند. عوامل الوده کننده هوا را بررسی نمایند. ایمنی محیط های کاری را به طور مداوم بررسی و پایش نمایند. پایش مداوم و بهتری از وضعیت بیماری های قلبی و نئوپلاسم ها داشته باشند.
مسئولان سلامت استان همدان	سبک زندگی روستایی را ترویج نمایند. درخصوص پیشگیری از فوت افراد 45 تا 64 سال اقدامات بهتر و مناسب تری انجام شود. در مواردی که داده های مرگ و میر ، اختلاف قابل توجهی نشان می دهد مسئولان امر هوشیار باشند و با مردم استان و جامعه در گفتن حقایق صادق باشند. سه عامل بیماری های قلبی، نئوپلاسم ها و حوادث و صدمات باید به طور مداوم بررسی و پایش شوند. در خصوص این سه مورد اگر سیستم ثبت ایجاد شود بهتر خواهد بود. روند بیماری های متابولیک، گوارشی، تنفسی، روانی و زنان - زایمان صعودی بوده است، بررسی علل و عوامل این دسته از بیماری ها کاملا ضروری می باشد.
مسئولان سلامت استان همدان مسئولان ارشد استان	باید عوامل مرگ زودرس کنترل و مدیریت شوند. با ثبت دقیق علل فوت می توان عوامل مرگ های زود رس را شناسایی نمود. واقعه تولد در استان نرخ نزولی دارد. مسئولان استان باید زمینه های کار و ازدواج جوانان را فراهم اورند. خانواده ها باید به ایجاد زمینه لازم جهت کار و ازدواج جوانان کمک نمایند.