معاونت تحقیقات و فنآوری

عنوان طرح : اندازهگیری آفلاتوکسین B1 در ذرت با استفاده از یک نانوآپتاسنسور رنگ سنجی بدون برچسب جدید بر مبنای نانوذرات طلا مجری/ مجریان : امید حیدری شایسته همکار/ همکاران : دکتر کتایون درخشنده، دکتر اکرم رنجبر، دکتر رضا محجوب، دکتر عباس فرمانی تاریخ انتشار: اردیبهشت 1403
عنوان خبر:
متن خبر: (250- 100 کلمه) محققان دانشگاه علوم پزشکی همدان موفق به طراحی و ساخت یک نانو بیوسنسوررنگ سنجی ساده و حساس برای اندازهگیری آفلاتوکسین B1 در نمونه ذرت شدند. حضور ترکیبات شیمیایی/دارویی در چرخه مواد غذایی، امنیت غذایی را برای دام و انسان دچار مشکل میسازد. با توجه بهاینکه امنیت غذایی در تمام کشورها، یکی از اهداف عمده برنامههای توسعه روستایی و کشاورزی است، شناسایی و اندازهگیری آلودگیهای مواد غذایی از برنامههای اصلی تحقیقات دانشگاهی محسوب میشود. البته سلامت دام و کاهش بیماریهای دامی از الزامات چرخه انتقال زنجیره غذایی محسوب میشود. سم خطرناک آفلاتوکسینB1 که از طریق پخته شدن از بین نمی رود میتواند باعث ایجاد سمیت کبدی، کلیوی، سیستم عصبی و سرطان های مختلف به خصوص سرطان کبد شود. بنابراین اندازه گیری دقیق و حساس این سم در خوراک حیوانات و غذای انسانها بسیار مهم است و امروزه تحقیقات گشترده ای را به خود اختصاص داده است. یکی از روش های جدید برای اندازه گیری آفلاتوکسین ها که به خصوص در دو دهه اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است، ساخت و استفاده از بیوسنسورها میباشد. محققان در حال جابجایی از روشهای دستگاهی به بیوسنسورها برای اندازهگیری آنالیتهای مختلف هستند که ارزان، ساده، سریع و حساس هستند. به گفته مجری این طرح، در این پروژه آفلاتوکسین در بازه غلظتی 5/0 تا 20 نانوگرم/میلی لیتر اندازه گیری شد. و کمترین حد تشخیص 09/0 نانوگرم/میلی لیتر تعیین شد که روش پیشنهادی برخلاف سایر روش‌های گزارش شده، کم هزینه بوده و نیازی به روش‌های پیچیده آماده سازی نمونه ندارد. به گفته دکتر امید حیدری شایسته مجری این طرح ویژگی منحصر به فرد این روش قابلیت تشخیص آفلاتوکسین B1 با چشم غیر مسلح و بدون نیاز به دستگاه و فقط از طریق تغییر رنگ محلول در غلظت بالاتر از 5 نانوگرم/ میلی لیتر است. به علاوه درصد بازیابی غلظت آفلاتوکسین B1 در نمونه ذرت در محدوده 9/96تا 105 درصد قرار داشت که نشان دهنده تداخل بسیار کم عوامل مزاحم برای اندازهگیری آفلاتوکسین B1 در ذرت دارد.
گروه مخاطب	پیام پژوهش
مدیران	فراهم کردن شرایط مناسب برای گسترش علوم سنجش زیستی به خصوص بیوسنسورها
پژوهشگران	بررسی و پایش سطح آفلاتوکسین در نمونه ذرت به روش بیوسنسور
پژوهشگران	استفاده از پلتفرم تجزیهای طراحی شده برای اندازهگیری سایر آنالیتها
محل بکارگیری نتایج تحقیق( صنعت، جامعه)	پیشنهاد نحوه کاربست
صنایع غذایی	اندازه گیری سریع و حساس آفلاتوکسین در ذرت، برنج، بادام زمینی و...
سم شناسی	اندازهگیری دقیق آفلاتوکسین درنمونه های غذایی جهت پایش میزان حد مجاز و جلوگیری ازایجاد مسمومیت