دکتر محمد یوسف علیخانی

استاد تمام باکتری‌شناسی پزشکی

دکتر محمد یوسف علیخانی

استاد تمام باکتری‌شناسی پزشکی

وابستگی سازمانی: گروه میکروب‌شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان

مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی، پژوهشکده علوم بالینی ابن سینا، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران

شاخص‌های علمی بر اساس پایگاه Scopus به‌روزرسانی ۲۰۲۶

تعداد کل مقالات | ۲۴۱ |

تعداد استنادات | ۴,۰۰۶ |

شاخص H-index | ۳۷ |

همکاران علمی | ۴۷۸ |

شناسه Scopus | 57194699877 |

زمینه تخصصی و حوزه‌های پژوهشی

دکتر محمد یوسف علیخانی، استاد تمام و عضو هیئت علمی برجسته گروه میکروب‌شناسی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان، از چهره‌های شاخص و پیشگام در حوزه باکتری‌شناسی پزشکی و مقاومت‌های ضدمیکروبی در سطح ملی و بین‌المللی هستند. ایشان سردبیر مجله Avicenna Journal of Clinical Microbiology and Infection و عضو هیئت تحریریه چندین مجله علمی معتبر داخلی و بین‌المللی می‌باشند . حوزه‌های تخصصی و پژوهشی ایشان با رویکردی جامع از میکروب‌شناسی بالینی، ژنتیک مولکولی باکتری‌ها، مکانیسم‌های مقاومت دارویی و نانوتکنولوژی ضدمیکروبی را پوشش می‌دهد. بر اساس تحلیل موضوعی انتشارات، تمرکز پژوهشی ایشان در سه محور اصلی ذیل قابل طبقه‌بندی است :

۱. مقاومت‌های ضدمیکروبی و اپیدمیولوژی مولکولی:

ایشان از صاحب‌نظران برجسته در زمینه شناسایی مکانیسم‌های مقاومت دارویی به ویژه در باکتری‌های گرم‌منفی بیمارستانی هستند. مطالعات ایشان بر روی باکتری‌های Acinetobacter baumannii، Pseudomonas aeruginosa، Klebsiella pneumoniae و Escherichia coli، الگوهای مقاومت و کلون‌های منتشره در بیمارستان‌های ایران را شناسایی کرده است. از جمله مهم‌ترین دستاوردهای ایشان، شناسایی شیوع بالای مقاومت به کارباپنم‌ها و حضور آنزیم‌های متالو-بتالاکتاماز در ایزوله‌های بخش مراقبت‌های ویژه بوده است .

۲. بیوفیلم و کوئوروم سنسینگ:

پژوهش‌های گسترده ایشان در زمینه مکانیسم‌های تشکیل بیوفیلم و سیستم‌های کوئوروم سنسینگ در باکتری‌های فرصت‌طلب، منجر به انتشار مقالات متعددی در مجلات معتبر بین‌المللی شده است. رویکرد نوآورانه ایشان در مهار بیوفیلم با استفاده از نانوذرات، فتودینامیک تراپی و عوامل طبیعی، افق‌های جدیدی را در درمان عفونت‌های مزمن و مقاوم گشوده است .

۳. عفونت‌های باکتریایی و ارتباط با بیماری‌های مزمن:

یکی از زمینه‌های پیشگامانه پژوهش ایشان، بررسی نقش باکتری‌ها در ایجاد و پیشرفت بیماری‌های غیرواگیر است. مطالعه شاخص ایشان در سال ۲۰۲۵ بر روی نقش انتروتوکسیژنیک Bacteroides fragilis (ETBF) و ایزوتایپ bft-2 به عنوان بیومارکر کاندید برای سرطان کولورکتال، از برجسته‌ترین دستاوردهای پژوهشی ایشان در سال‌های اخیر محسوب می‌شود. این مطالعه با شناسایی ارتباط معنادار (OR = 6.27) بین حضور bft-2 و سرطان کولورکتال، افق جدیدی را در تشخیص زودهنگام این بدخیمی گشوده است .

۴. نانوتکنولوژی و فناوری‌های نوین ضدمیکروبی:

ایشان از پیشگامان کاربرد کربن دات‌ها و نانوذرات نقره سنتز سبز در فتودینامیک تراپی علیه عفونت‌های مقاوم به ویژه در باکتری سودوموناس آئروژینوزا هستند. مطالعات اخیر ایشان در مجلات Scientific Reports و BMC Microbiology، اثربخشی هم‌افزایی نانوذرات مهندسی‌شده با آنتی‌بیوتیک‌های رده آخر مانند کلیستین را در مهار بیوفیلم و سرکوب ژن‌های حدت به اثبات رسانده است .

۵. عفونت‌های مشترک انسان و دام (بروسلوز):

پژوهش‌های گسترده ایشان در زمینه بروسلوز، از اپیدمیولوژی مولکولی تا ارتباط پلی‌مورفیسم‌های ژنتیکی میزبان با استعداد ابتلا به این بیماری، سهم بسزایی در شناخت این عفونت در غرب کشور داشته است .

همکاران علمی برجسته

ایشان با شبکه گسترده‌ای از پژوهشگران برجسته داخلی و بین‌المللی همکاری علمی دارند که از جمله می‌توان به دکتر محمد رضا عربستانی، دکتر ایرج صدیقی، دکتر مسعود سعیدی جم، دکتر عباس بهادر (دانشگاه علوم پزشکی تهران) و پروفسور Grazia Greco (دانشگاه باری، ایتالیا) اشاره نمود .

مسئولیت‌های اجرایی و علمی

1. سردبیر مجله Avicenna Journal of Clinical Microbiology and Infection (AJCMI)
2. عضو هیئت تحریریه مجله Avicenna Journal of Clinical Medicine
3. عضو هیئت تحریریه مجله Pajouhan Scientific Journal

انتشارات شاخص ۲۰۲۵-۲۰۲۴

1. Ahmadi A, ... Alikhani MY**, et al. Gut microbiomes and treatment-resistant ulcerative colitis. BMC Microbiol*. 2025.
2. Alikhani MY**, et al. Strain-specific genetic signatures of enterotoxigenic Bacteroides fragilis (ETBF) reveal bft-2 as a candidate biomarker for colorectal cancer. Anaerobe. 2025.
3. Azimzadeh M, ... Alikhani MY, et al. Biofilm inhibition of multidrug-resistant Pseudomonas aeruginosa using green-synthesized silver nanoparticles and colistin. Sci Rep. 2025.
4. Shiralizadeh S, ... Alikhani MY, et al. Effect of photodynamic therapy with imipenem and gentamicin-derived carbon dots on the expression of quorum sensing and virulence genes in Pseudomonas aeruginosa. *BMC Microbiol*. 2025.
5. Azimzadeh M, ... Alikhani MY, et al. Blood culture-negative endocarditis caused by Bartonella quintana in Iran. Sci Rep. 2024.

لینک‌های علمی

1. Google Scholar
2. Scopus
3. PubMed
4. ResearchGate
5. LinkedIn
6. ORCID

���� اطلاعات تماس

ایمیل: [ایمیل استاد] alikhani@umsha.ac.ir

تلفن: [تلفن دفتر] (نیاز به تکمیل)

دفتر: دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان